چهارشنبه 29 رمضان 1447
۲۷ اسفند ۱۴۰۴
18 مارس 2026

۳۷۸ – آیا توسل کردن به مقام رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم جایز است؟

۳۷۸ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا توسل کردن به جاه رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم جایز است؟

جواب دادند: توسل به جاه رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بنا بر قول راجح نزد اهل علم، جایز نیست. به همین خاطر، توسل جستن به جاه رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم حرام است. پس نباید انسان بگوید: پرروردگارا، من با جاه رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به تو توسل می‌جویم که فلان چیزی و بهمان چیز را به من عطا کنی. به این خاطر که وسیله، زمانی وسیله به شمار می‌آید که در حصول مقصود، تاثیری داشته باشد. جاه رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به نسبت کسی که دارد دعا می‌کند، هیچ اثری در تحصیل مقصود ندارد، و وقتی تاثیری نداشته باشد، پس سبب صحیحی نیست، و جز با سببی که صحیح باشد و در حصول مطلوب، تاثیری داشته باشد، از الله عز و جل چیزی درخواست نمی‌شود. جاه رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چیزی است که فقط مختص ایشان بوده و منقبتی برای اوست. اما ما نمی‌توانیم از آن بهره‌ای ببریم. بلکه ما از ایمان به رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و محبت ایشان نفع می‌بریم. برای دعا کننده نیز بسیار راحت‌تر است که وقتی دعا می‌کند، به جای اینکه به جاه رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم توسل کند، بگوید: «پروردگارا، من با توسل به ایمانم به تو و پیامبرت از تو چنین و چنان می‌خواهم». زیرا یکی از نعمت‌ها و رحمت‌های الله عز و جل بر ما این است که هیچ دری از درهای حرام را نبسته، مگر اینکه مقابل انسان درهای زیادی از درهای مباح را گشوده است. والحمدلله رب العالمین.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(378) وسئل أيضاً :هل يجوز التوسل بجاه النبي ، ﷺ ، ؟

فأجاب قائلا : التوسل بجاه النبي – ﷺ – ليس بجائز على الراجح من قول أهل العلم؛ فيحرم التوسل بجاه النبي – ﷺ -؛ فلا يقول : الإنسان: اللهم إني أسألك بجاه نبيك كذا، وكذا؛ وذلك لأن الوسيلة لا تكون وسيلة إلا إذا كان لها أثر في حصول المقصود ؛ وجاه النبي – ﷺ – بالنسبة للداعي ليس له أثر في حصول المقصود؛ وإذا لم يكن له أثر لم يكن سبباً صحيحاً؛ والله – عَزَّوَجَلَّ – لا يدعى إلا بما يكون سبباً صحيحاً له أثر في حصول المطلوب؛ فجاه النبي – ﷺ – هو مما يختص به النبي – ﷺ – وحده؛ وهو مما يكون منقبة له وحده؛ أما نحن فلسنا ننتفع بذلك؛ وإنما ننتفع بالإيمان بالرسول – ﷺ – ومحبته ؛ وما أيسر الأمر على الداعي إذا قال : “اللهم إني أسألك بإيماني بك، وبرسولك كذا، وكذا” بدلاًمن أن يقول: أسألك بجاه نبيك . ومن نعمة الله – عَزَّوَجَلَّ – ورحمته بنا أنه لا ينسد باب من الأبواب المحظورة إلا وأمام الإنسان أبواب كثيرة من الأبواب المباحة . والحمد لله رب العالمين.

مطالب مرتبط:

۳۷۷ – آیا توسل از مسائل عقیده است؟ حکم توسل به صالحین چیست؟

۳۷۷ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا توسل، جزئی از مسائل عقیده است؟ حکم توسل به صالحین چیست؟ جواب دادند: توسل جزء عقیده است. زیرا کسی که متوسل می‌شود، عقیده دارد که این وسیله برای حصول خواسته‌اش، یا دفع مکروهش، تاثیر دارد. پس، توسل در حقیقت یکی از مسائل عقیده است. زیرا انسان به […]

ادامه مطلب …

۳۷۶ – حکم توسل به پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چیست؟

۳۷۶ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم توسل به پیامبر علیه الصلاة و السلام چیست؟ جواب دادند: توسل به پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چند نوع است: اول: متوسله به ایمانش به رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم شود. این نوع توسل، صحیح است. مثلا بگوید: «پروردگارا، من به تو و پیامبرت ایمان آوردم، پس مرا بیامرز». این اشکالی ندارد، […]

ادامه مطلب …

۳۸۰ – آیا عمر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ هنگام قحطی، به وسیله‌ی عباس بن عبدالمطلب از الله طلب باران می‌کرد؟

آیا حدیث انس بن مالک رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ که می‌گوید: عمر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ هنگامی که قحطی می‌شد، به وسیله‌ی عباس بن عبدالمطلب از الله طلب باران می‌کرد، و می‌گفت: «پروردگارا، ما به وسیله‌ی پیامبرمان از تو طلب باران می‌کردیم، و ما را باران می‌دادی. و الان به وسیله‌ی عموی پیامبرمان به تو متوسل می‌شویم. پس ما را باران ده. پس الله به آنان باران می‌داد»، صحیح است؟ و آیا دال بر جواز توسل به جاه اولیاست؟

ادامه مطلب …

۳۷۹ – آیا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در حدیثی به مرد نابینا گفته است که برای شفا به او توسل کند؟

این حدیث که: کوری نزد رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آمده و گفت: یا رسول الله، از الله بخواه که چشمانم را بینا کند. فرمود: «یا رهایت کنم»[1]. گفت: یا رسول الله، از بین رفتن بینایی‌ام برای خیلی سخت است. فرمود: برو وضو بگیر، سپس دو رکعت نماز بخوان، و بگو: «پروردگارا، من از تو می‌خواهم و با توسل به پیامبرمان محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم، نبیّ رحمت، به سوی تو متوجه می‌شوم. ای محمد، من به وسیله‌ی تو متوجه پروردگارم می‌شود تا حاجتم روا شود». صحت این حدیث در چه حدی است؟

ادامه مطلب …

۳۷۴ – حکم توسل چیست؟

۳۷۴ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم توسل چیست؟ جواب دادند: این سوالی مهم است که دوست دارم آن را مفصل جواب دهم. پس می‌گویم: توسل: مصدرِ «تَوَسَّلَ، یَتَوَسَلُ»، یعنی وسیله‌ای گرفت که او را به مقصود و هدفش برساند. پس، اصل این کلمه، طلب رسیدن به هدفی است که قصد دارد به آن […]

ادامه مطلب …

۳۸۱ – آیا این‌گونه دعا کردن: «پروردگارا با توسل به حقی که دعا کنندگان بر تو دارند، از تو می‌خواهم…» درست است؟

۳۸۱ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم این دعا چیست: «پروردگارا با توسل به حقی که دعا کنندگان بر تو دارند، از تو می‌خواهم»؟ آیا دعا کنندگان، حقی بر الله دارند؟ جواب دادند: اول از هر چیز، واجب است که بدانیم توسل به الله، دو نوع است: جایز: نوعی است که در شرع آمده […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه