یکشنبه 30 ذیقعده 1447
۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
17 می 2026

۲۶۹ – حکم کسی که مدعی است نفع یا ضرر می‌رساند چیست؟ و حکم تصدیق چنین شخصی چیست؟

۲۶۹ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم کسی که مدعی است نفع یا ضرر می‌رساند چیست؟ و حکم تصدیق چنین شخصی چیست؟

جواب دادند: کسانی که مدعی هستند نفع و ضرر می‌رسانند، دروغگو بوده و برای هیچ احدی جایز نیست که آنها را تصدیق نموده و یا از آنها چیزی بپرسد. همچنین بر کسی که از چنین اشخاصی اطلاع دارد واجب است که اولیای امور را از وجود این اشخاص با خبر نماید تا آنها اقدامات لازم را انجام دهند. هیچ کس جز الله تعالی مالک نفع و ضرر نیست؛ حتی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز چنین قابلیتی ندارد. الله تعالی به ایشان می‌فرماید: {قُلْ إِنِّي لَا أَمْلِكُ لَكُمْ ضَرًّا وَلَا رَشَدًا . قُلْ إِنِّي لَنْ يُجِيرَنِي مِنَ اللَّهِ أَحَدٌ وَلَنْ أَجِدَ مِنْ دُونِهِ مُلْتَحَدًا}[۱]، یعنی: {بگو: من، مالک هیچ زیان و یا هدایتی برای شما نیستم. بگو: هیچ‌کس مرا نمی‌تواند از عذاب الله پناه دهد و هرگز پناهگاهی جز او نمی‌یابم}، و به ایشان دستور می‌دهد، بگوید: {لَا أَمْلِكُ لِنَفْسِي نَفْعًا وَلَا ضَرًّا إِلَّا مَا شَاءَ اللَّهُ}[۲]، یعنی: {مالک هیچ نفع و ضرری برای خود نیستم، مگر آنچه الله بخواهد}، و هر کسی که تصور کند کسی بدون داشتن اسباب حسیِ آشکار، مالک ضرر رساندن است، توبه داده می‌شود، اگر توبه کرد که هیچ، و در غیر این صورت، کشته می‌شود؛ زیرا تکذیب کننده‌ی الله تعالی و پیامبرش صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است.

به کسانی که خیال می‌کنند این چنین دجالانی راست می‌گویند، می‌گویم: بر دین و ایمانتان ثابت قدم باشید، و بدانید که هیچ کس جز الله، مالک نفع و ضرر نیست، و از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روایت شده که به ابن عباس رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُمَا فرمودند: «و بدان که اگر امت همگی جمع شوند تا به تو نفعی برسانند، نمی‌توانند این کار را انجام دهند، مگر آن چیز که الله برایت مقدر کرده باشد». همچنین در قرآن کریم، وقتی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ، ساحران را یاد می‌کند، فرمود: {وَمَا هُمْ بِضَارِّينَ بِهِ مِنْ أَحَدٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ}[۳]، یعنی: {اما جز به اجازه و خواست الله نمی توانند به کسی زیانی برسانند}. مهم اینکه این اشخاص در ادعایی که می‌کنند و می‌گویند: می‌توانند به کسی نفع و ضرر برسانند، دروغگو هستند. زیرا چنین چیزی فقط خاص الله واحدِ بدون شریک است، و بر آنها واجب است از این عمل، توبه کرده و به تقصیر و کوتاهی و ضعفشان در مقابل قدرت الله، و اینکه آنها مالک دفع ضرر حتی از خودشان نیز نیستند، چه برسد به دیگران، اعتراف کنند، و ظیفه‌‌ی کسی نیز که خیال می‌کند این اشخاص راستگو هستند، این است که توبه کند و بداند که آنها دروغگو هستند، و هیچ حقی و حظی در چنین اموری ندارند.


[۱] – سوره جن، آیات «۲۱و۲۲».

[۲] – سوره أعراف،آیه «۱۸۸».

[۳] – سوره بقره، آیه «۱۰۲».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(269) سئل فضيلة الشيخ : عمن يدعي أنه ينفع ويضر وحكم تصديقه؟

فأجاب قائلاً : هؤلاء الذين يدعون أنهم ينفعون ، أو يضرون كذبة لا يجوز لأحد أن يصدقهم، ولا أن يسألهم ، ويجب على من علم بهم أن يبلغ ولاة الأمور ليتخذوا اللازم ، فلا أحد يملك النفع والضرر إلا الله وحده لا شريك له حتى النبي ، ﷺ ، قال الله له :

(قل إني لا أملك لكم ضراً ولا رشداً . قل إني لن يجيرني من الله أحد ولن أجد من دونه ملتحداً) (سورة الجن ، الآيتان “21-22”). وأمره أن يقول : (لا أملك لنفسي نفعاً ولا ضراً إلا ما شاء الله) (سورة الأعراف، الآيتان “188”) ومن زعم أن أحداً يملك الضرر ، أو النفع بغير أسباب حسية معلومة ، فإنه يستتاب فإن تاب وإلا قتل ؛ لأنه مكذب لله- تعالى – ولرسوله ، ﷺ.

وإني أقول لهؤلاء الذين يتوهمون صدق ما قاله هؤلاء الدجاجلة أقول لهم :اثبتوا على دينكم وإيمانكم ، واعلموا أنه لا يملك أحداً الضرر والنفع إلا الله وحده لا شريك له ، وقد ثبت عن النبي ، ﷺ، أنه قال لابن عباس – رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُما – : “واعلم أن الأمة لو اجتمعوا على أن ينفعوك بشيء لم ينفعوك إلا بشيء قد كتبه الله لك” . وفي القرآن الكريم لما ذكر الله السحرة قال: (وما هم بضارين به من أحد إلا بإذن الله) (سورة البقرة ، الآية ” 102″) فالمهم أن هؤلاء كذبة فيما ادعوه من كونهم يملكون النفع والضرر ، فإن ذلك إلى الله وحده لا شريك له ، وعليهم أن يتوبوا إلى الله من هذا العمل ، وأن يعترفوا بقصورهم وتقصيرهم ، وأنهم ضعفاء أمام قدرة الله ، وأنهم لا يملكون دفع الضرر عن أنفسهم فضلاً عن غيرهم ، كما لا يملكون لأنفسهم جلب نفع فضلاً عن جلبه لغيرهم إلا ما شاء الله– سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ– وعلى من يتوهم صدقهم أن يتوب إلى الله من تصديقهم وأن يعلم أنهم كذبة،ولا حق لهم ولا حظ لهم في مثل هذه الأمور.

مطالب مرتبط:

۲۷۳ – معنای حدیثی که می‌گوید شیطان ناامید شده از این که در جزیرة العرب او را بپرستند، چیست؟

۲۷۳ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: معنای این فرموده‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چیست: «همانا شیطان نا امید شده از این که در جزیرة العرب او را بپرستند»؟ جواب دادند: نا امیدی شیطان از اینکه در جزیرة العرب مورد پرستش قرار گیرد، دلیل بر عدم وقوع چنین چیزی نمی‌دهد؛ زیرا شیطان، وقتی که فتوحات اسلامى […]

ادامه مطلب …

۲۷۰ – انواع شرک

۲۷۰ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله در مورد انواع شرک سوال شد. جواب دادند: در جاهای دیگری غیر از اینجا گفتیم که توحید متضمّن نفی و اثبات است، و گفتیم که اگر در توحید، فقط به نفی اکتفا کنیم، فرقی با تعطیل ندارد، و اگر فقط به اثبات، اکتفا کنیم، از مشارکت، منع نمی‌کند. به همین […]

ادامه مطلب …

۲۶۸ – طاغوت به چه معناست؟

۲۶۸ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله در مورد معنای طاغوت سوال شد. جواب دادند: طاغوت از طغیان مشتق شده، و طغیان به معنای تجاوز از حد است. این فرموده‌ی الله تعالی از آن جمله است: {إِنَّا لَمَّا طَغَى الْمَاءُ حَمَلْنَاكُمْ فِي الْجَارِيَةِ}[۱]، یعنی: {هنگامی که آب (در زمان نوح) طغیان کرد، ما شما را بر کشتی […]

ادامه مطلب …

۲۷۷ – آیا خودداری از کار خیر به سبب اینکه ریا می‌شود درست است؟

وقتی انسان می‌خواهد کار خیری انجام دهد، شیطان او را وسوسه کرده و می‌گوید: تو به خاطر ریا و شهرت می‌خواهی این کار را انجام دهی. به همین خاطر، شخص از انجام عمل خیر دوری می‌کند. چطور می‌شود از چنین چیزی اجتناب کرد؟

ادامه مطلب …

۲۷۱ – آیا نابخشودنی بودن شرک، شامل شرک اصغر نیز می‌شود؟

۲۷۱ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا این فرموده‌ی الله تعالی، شامل شرک اصغر نیز می‌شود: {إِنَّ اللَّهَ لَا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ}[۱]، یعنی: {همانا الله این را که به او شرک ورزند، نمی‌آمرزد}؟ جواب دادند: اهل علم در این زمینه اختلاف دارند: برخی از آنها می‌گویند: آیه شامل هر نوع شرکی می‌شود؛ حتی […]

ادامه مطلب …

۲۷۲ – چگونه طبق حدیث «شیطان از پرستیده شدن در جزیرة العرب ناامید شده» در حالی که شرک در این سرزمین بوده و باز خواهد آمد؟

۲۷۲ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: جمع بین این دو حدیث چگونه است که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم جایی می‌فرمایند: «قیامت بر پا نمی‌شود تا این که کفل‌های زنان قبیله‌ی دوس، در اطراف بت ذی الخَلَصه به یکدیگر بخورد»[۱]، و در جایی دیگر می‌فرماید: «شیطان نا امید شده از اینکه در جزیرة العرب او را بپرستند»، […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه