جمعه 5 ذیحجه 1447
۱ خرداد ۱۴۰۵
22 می 2026

۲۲۳ – آیا طالب علمی که عقیده را غیر از منهج سلف صالح خوانده‌ است در اشتباهش معذور است؟

۲۲۳ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا طلاب علمی که عقیده را بر منهجی غیر از منهج سلف صالح رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم خوانده‌اند، و حجت می‌آورند که فلان عالم یا فلان امام، چنین عقیده‌ای داشته، معذور دانسته می‌شوند؟

جواب دادند: چنین شخصی معذور دانسته نمی‌شود، چه اینکه حق به او رسیده. زیرا اتباع از حق واجب است و باید به دنبال حق باشد تا زمانی که برایش آشکار شود.

حق – الحمدلله – نمایان و آشکار، و برای کسی که نیتش صاف و منهجش نیکوست، واضح است. زیرا الله عز و جل در کتابش می‌فرماید: {وَلَقَدْ يَسَّرْنَا الْقُرْآنَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِنْ مُدَّكِرٍ}[۱]، یعنی: {و به‌راستی قرآن را برای پندگرفتن آسان نمودیم؛ پس آیا پندپذیری وجود دارد}. اما بعضی مردم – چنان که برادر سائلمان ذکر کردند – از کسانی پیروی می‌کنند و آنها را تعظیم می‌نمایند و حاضر نیستند از رأی آنها دست بکشند، در حالی که در ذهنشان حس می‌کنند که نظریات بزرگانشان ضعیف یا باطل است. اما تعصب و هوی و هوس، حتی اگر هدایت نیز برایشان تبیین شده باشد، آنها را وادار به موافقت با بزرگانشان می‌کند.


[۱] – سوره قمر، آیه «۲۲».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(223) وسئل فضيلته –حَفِظَهُ‌الله – : هل يعذر طلبة العلم الذين درسوا العقيدة على غير مذهب السلف الصالح –رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم –محتجين بأن العالم الفلاني أو الإمام الفلاني يعتقد هذه العقيدة؟

فأجاب بقوله : هذا لا يعذر به صاحبه حيث بلغه الحق ، لأن الواجب عليه أن يتبع الحق أينما كان ، وأن يبحث عنه حتى يتبين له.

والحق –ولله الحمد-ناصع ، بين لمن صلحت نيته ، وحسن منهاجه ، فإن الله –عَزَّوَجَلَّ – يقول في كتابه: (ولقد يسرنا القرآن للذكر فهل من مدكر) (سورة القمر ، الآية “22”) ولكن بعض الناس- كما ذكر الأخ السائل –يكون لهم متبوعون معظمون لا يتزحزحون عن آرائهم ، مع أنه قد ينقدح في أذهانهم أن آراءهم ضعيفة أو باطلة ، لكن التعصب والهوى يحملهم على موافقتهم ، وإن كانوا قد تبين لهم الهدى.

مطالب مرتبط:

۲۲۵ – آیا کسی که جاهل به جزای گناه است، معذور دانسته می‌شود؟

۲۲۵ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا کسی که جاهل به جزای گناه است، مثل کسی که نمی‌داند ترک نماز، کفر است، معذور دانسته می‌شود؟ جواب دادند: کسی که جاهل به جزایی است که بر گناهش مترتب می‌شود، اگر می‌داند که عملش مخالف شرع است، چنان که قبلا آمد، معذور نیست. بنا بر این، […]

ادامه مطلب …

۲۳۶ – حکم کسی که ملتزمین به اوامر الله جَلَّ‌جَلَالُهُ و پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را تمسخر می‌کند

استهزای کسانی که ملتزم به اوامر الله تعالی و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هستند، به این خاطر اینکه ملتزم هستند، حرام، و برای شخص بسیار خطرناک است....

ادامه مطلب …

۲۱۹ – آیا جایز است به شخصی که عمل کفر آمیزی انجام داد بگوییم کافر است؟

۲۱۹ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا جایز است وقتی شخص معینی عمل کفر آمیزی انجام داد، به او کافر گفته شود؟ جواب دادند: وقتی شروط تکفیر در حق او به جای آمده باشد، اطلاق لفظ کفر بر او به عینه جایز است، و اگر چنین نباشد، وصف ارتداد بر هیچ کس قابل انطباق […]

ادامه مطلب …

۲۲۰ – حکم تکفیر مسلمان و حکم کسی که عمل کفر آمیز از روی مزاح انجام دهد

۲۲۰ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله در مورد شروط حکم تکفیر مسلمان سوال شد؟ و نیز حکم کسی که عمل کفر آمیزی را از روی مزاح انجام دهد، چیست؟ جواب دادند: حکم تکفیر مسلمان دو شرط دارد: اول: دلیلی وجود داشته باشد بر اینکه این عمل، از اعمال کفر آمیز. دوم: انطباق حکم بر کسی که […]

ادامه مطلب …

۲۳۱ – حکم ذبح کردن برای غیر الله

قربانی کردنی که برخی مردم نزد قبور انجام می‌دهند – قبور کسانی که به زعم خودشان، اولیاء هستند – شرک اکبر بوده و انسان را از دین خارج می‌کند، و نصیحتمان به آنان، این است که از این کار به سوی الله توبه کنند...

ادامه مطلب …

۲۴۲ – حکم خواستن از صاحبان قبور چیست؟

متاسفانه در برخی کشورهای اسلامی، کسانی وجود دارند که تصور می‌کنند فلان مُرده که جسد است یا زمین، او را خورده است، نفع و ضرر می‌رساند، یا می‌تواند به کسی که بچه دار نمی‌شود، بچه دهد، و این – عیاذاً بالله – شرک اکبر است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه