چهارشنبه 22 صفر 1448
۱۴ مرداد ۱۴۰۵
5 آگوست 2026

۱۹۹ – آیا رزق و روزی و ازدواج، در لوح محفوظ نوشته شده است؟

۱۹۹ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا روزی و ازدواج، در لوح محفوظ نوشته شده است؟

جواب دادند: هر چیزی از آن روز که قلم خلق شده، تا روز قیامت اتفاق می‌افتد، در لوح محفوظ نوشته شده. زیرا الله تعالی وقتی که قلم را خلق کرد، به او فرمود: «بنویس. گفت: پروردگارم، چه بنویسم؟ گفت: بنویس هر چه را که خواهد بود. پس در همان ساعت هر چه را تا روز قیامت خواهد بود، نوشت». همچنین از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روایت است که وقتی جنین در شکم مادر به چهار ماهگی می‌رسد، الله تعالی فرشته‌ای به سوی او می‌فرستد که در او روح می‌دمد، و روزی و اجل و عمل و سعید یا شقی بودن او را می‌نویسد. نیز، رزق و روزی همراه با اسبابش نوشته شده و کم و زیاد نمی‌شود. یکی از اسباب آن این است که انسان برای طلب روزی، کار کند. چنان که الله تعالی می‌فرماید: {هُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ ذَلُولًا فَامْشُوا فِي مَنَاكِبِهَا وَكُلُوا مِنْ رِزْقِهِ وَإِلَيْهِ النُّشُورُ}[۱]، یعنی: {او، ذاتی است که زمین را برای شما مسخّر کرد؛ پس در گوشه و کنار آن راه بروید و از روزی پروردگار بخورید. و رستاخیز به سوی اوست}، و یکی دیگر از اسباب آن، صله‌ی رحم و نیکی به والدین و دیدار با نزدیکان است. زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «کسی که دوست دارد رزقش بیشتر شده و اجلش به تاخیر افتد، پس صله‌ی رحم را به جای آورد»، و یکی دیگر از اسباب روزی، تقوای الله عز و جل است، چنان که می‌فرماید: {وَمَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجًا . وَيَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ}[۲]، یعنی: {و هر کس تقوای الله پیشه کند، (الله، راه ‌حل و) برون‌رفتی (از مشکلات) برایش فراهم می‌کند. و به او از آنجا که گمانش را ندارد، روزی می‌دهد}، و نگو که رزق و روزی، نوشته شده و معین است و من هیچ کاری برای کسب روزی انجام نمی‌دهم. زیرا این نشانه‌ی عجز است. زرنگی و حزم، این است که برای بدست آوردن روزی و هر آنچه در دین و دنیایت سودمند است، تلاش کنی. رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «زرنگ کسی است که نفس خود را مطیع گرداند و برای بعد از مرگ، عمل کند، و عاجز کسی است که دنبال هوای نفس بوده و از الله آرزوهایش را بخواهد». و همان طور که رزق و روزی مکتوب و به وسیله‌ی اسباب، مقدر شده، ازدواج نیز همین گونه است، و برای هر یک از زوجین به عینه نوشته شده که همسر دیگری خواهد شد، و هیچ چیز در زمین و آسمان بر الله تعالی مخفی نمی‌ماند.


[۱] – سوره ملک، آیه «۱۵».

[۲] – سوره طلاق، آیه «۲و۳».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(199) وسئل فضيلته : هل الرزق والزواج مكتوب في اللوح المحفوظ؟

فأجاب بقوله: كل شيء منذ خلق الله القلم إلى يوم القيامة فإنه مكتوب في اللوح المحفوظ لأن الله – سبحانه وتعالي ـ أول ما خلق القلم قال له: “اكتب قال : ربي وماذا أكتب ؟ قال: اكتب ما هو كائن فجرى في تلك الساعة بما هو كائن إلى يوم القيامة” . وثبت عن النبي ، ﷺ ، أن الجنين في بطن أمه إذا مضى عليه أربعة أشهر ، بعث الله إليه ملكاً ينفح فيه الروح ويكتب رزقه، وأجله ، وعمله ، وشقي أم سعيد .

والرزق أيضاً مكتوب مقدر بأسبابه لا يزيد ولا ينقص ، فمن الأسباب أن يعمل الإنسان لطلب الرزق كما قال الله –تعالى- : (هو الذي جعل لكم الأرض ذلولاً فامشوا في مناكبها وكلوا من رزقه وإليه النشور) (سورة الملك، الآية “15”) ومن الأسباب أيضاً صلة الرحم من بر الوالدين ،وصلة القرابات، فإن النبي ، ﷺ ، قال: “من أحب أن يبسط له في رزقه وينسأ له في أثره فليصل رحمه” ومن الأسباب تقوى الله-عَزَّوَجَلَّ – كما قال- تعالى -: (ومن يتق الله يجعل له مخرجاً . ويرزقه من حيث لا يحتسب) (سورة الطلاق ، الآيتان “2-3”) . ولا تقل : إن الرزق مكتوب ومحدد ولن أفعل الأسباب التي توصل إليه فإن هذا من العجز : والكياسة والحزم أن تسعى لرزقك ، ولما ينفعك في دينك ودنياك قال النبي ، ﷺ : “الكيس من دان نفسه، وعمل لما بعد الموت ، والعاجز من أتبع نفسه هواها وتمنى على الله الأماني” . وكما أن الرزق مكتوب مقدر بأسبابه فكذلك الزواج مكتوب مقدر ، وقد كتب لكل من الزوجين أن يكون زوج الآخر بعينه ، والله –تعالى – لا يخفى عليه شيء في الأرض ولا في السماء.

مطالب مرتبط:

۱۹۵ – آیا انسان اختیار دارد یا مجبور است؟

۱۹۵ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا انسان مخیر است یا مسیّر[۱]؟ جواب دادند: سائل باید از خود بپرسد: آیا کسی او را مجبور کرده که این سوال را بپرسد؟ و آیا او خودش نوع ماشینی را که می‌خرد، انتخاب می‌کند؟ و سوالاتی از این دست، و برای او معلوم خواهد شد که آیا […]

ادامه مطلب …

۱۹۷ – آیا دعا تاثیری در تغییر آنچه برای انسان قبل از خلقتش نوشته شده، دارد؟

۱۹۷ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا دعا تاثیری در تغییر آنچه برای انسان قبل از خلقتش نوشته شده، دارد؟ جواب دادند: شکی نیست که دعا در تغییر آنچه برای انسان مکتوب است، تاثیر دارد. اما این تغییر نیز به سبب دعاست. پس تصور نکن وقتی از الله چیزی خواستی، چیزی را درخواست کردی […]

ادامه مطلب …

۲۰۴ – شخصی که می‌گوید: «الله هدایت را برای من ننوشته»

۲۰۴ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله در مورد شخص نافرمانی سوال شد که وقتی او را به سوی حق دعوت می‌کنند، می‌گوید: «الله تعالی هدایت را برای من ننوشته». با چنین شخصی چگونه باید تعامل کرد؟ جواب دادند: به سادگی به او می‌گوییم: آیا از غیب خبر داری یا اینکه از الله عهد و پیمان گرفته‌ای؟ […]

ادامه مطلب …

۱۹۴ – تقدیر چیست و آیا انسان در اعمال خود اختیار دارد؟

۱۹۴ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله در مورد مساله‌ی قدر سوال شد. نیز سوال شد: آیا اصل فعل، مقدر شده و انسان فقط در مورد کیفیت آن، مخیّر است؟ مثلا اگر الله تعالی برای بنده‌ای مقدر باشد که مسجدی را بنا کند، آن بنده بدون شک مسجدی بنا خواهد کرد. اما آیا کیفیت بنای آن را […]

ادامه مطلب …

۲۱۵ – آیا چشم زخم با قرآن کریم منافاتی دارد؟

۲۱۵ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: بعضی مردم در مورد چشم زخم، اختلاف دارند و می‌گویند: چون با قرآن کریم مخالفت دارد، تاثیری ندارد. قول درست در این باره چیست؟ جواب دادند: قول حق و درست، آن است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم گفته‌اند، که: «چشم زخم، حق است»، و این چیزی است که واقع […]

ادامه مطلب …

۱۹۳ – ایمان به قضا و قدر

۱۹۳ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله در مورد ایمان به قضا و قدر سوال شد. جواب دادند: ایمان به قدر، یکی از ارکان شش گانه‌ی ایمان است که پیامبر وقتی جبریل از ایشان در مورد ایمان سوال کرد، آن را برایش بیان کردند. ایمان به قدر مساله‌ی بسیار مهمی است، و مردم در این مساله از […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه