سه‌شنبه 28 رمضان 1447
۲۶ اسفند ۱۴۰۴
17 مارس 2026

۱۴۸ – آیا دجال الان وجود دارد؟

۱۴۸ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: شما در فتوای قبلی، فتوای شماره‌ی «۱۴۷» گفتید که دجال الان وجود ندارد، و ظاهر این کلام شما با حدیث فاطمه بنت قیس در حدیث صحیح که از تمیم داری نقل شده، تعارض دارد. امیدواریم که این را برایمان توضیح دهید.

جواب دادند: ما این سخن را با استدلال به حدیث ثابتی که در صحیحین از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روایت شده، گفتیم، که فرمودند: «سر هر صد سال، هیچ احدی که امروز بر روی زمین است، وجود نخواهد داشت». وقتی این حدیث را با حدیث تمیم داری تطبیق دهیم، معارض آن خواهد بود. زیرا ظاهر حدیث تمیم داری این است که دجال باقی می‌ماند تا روزی که خارج شود، که با این حدیث که در صحیحین آمده، تعارض خواهد داشت. همچنین سیاق حدیث تمیم داری در مورد ذکر جساسه، چیزی در دلم وجود دارد و نمی‌دانم که آیا این، تعبیر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است یا خیر.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(148) سئل فضيلة الشيخ: ذكرتم في الفتوى السابقة رقم “147” أن الدجال غير موجود الآن وهذا الكلام ظاهره يتعارض مع حديث فاطمة بنت قيس في الصحيح عن قصة تميم الداري فنرجو من فضيلتكم التكرم بتوضيح ذلك؟

فأجاب بقوله: ذكرنا هذا مستدلين بما ثبت في الصحيحين عن النبي ، صلى الله عليه وآله وسلم ، قال : “إنه على رأس مائة سنة لا يبقى على وجه الأرض ممن هو عليها اليوم أحد” . فإذا طبقنا هذا الحديث على حديث تميم الداري صار معارضاً له ، لأن ظاهر حديث تميم الداري أن هذا الدجال يبقى حتى يخرج فيكون معارضاً لهذا الحديث الثابت في الصحيحين ، وأيضاً فإن سياق حديث تميم الداري في ذكر الجساسة في نفسي منه شيء هل هو من تعبير الرسول ، ﷺ ، أو لا .

مطالب مرتبط:

۱۸۶ – جهنم در آسمان است یا در زمین؟

۱۸۶ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا آتش در آسمان است یا در زمین؟ جواب دادند: در زمین است. اما برخی علما گفته‌اند که این آتش، همان دریاها هستند، و دیگران گفته‌اند که این آتش در درون زمین است. اظهر این است که این آتش در درون زمین قرار دارد. ولی نمی‌دانیم دقیقا کجای […]

ادامه مطلب …

۱۷۳ – عاقبت کودکان مومنین و مشرکین که در کودکی فوت می‌کنند چه خواهد شد؟

۱۷۳ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله در مورد عاقبت کودکان مومنین و کودکان مشرکین که در بچگی از دنیا می‌روند، سوال شد. جواب دادند: عاقبت کودکان مومنان، بهشت است. چون آنها تابع پدرانشان هستند. الله تعالی می‌فرماید: { وَالَّذِينَ آمَنُوا وَاتَّبَعَتْهُمْ ذُرِّيَّتُهُمْ بِإِيمَانٍ أَلْحَقْنَا بِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَمَا أَلَتْنَاهُمْ مِنْ عَمَلِهِمْ مِنْ شَيْءٍ كُلُّ امْرِئٍ بِمَا كَسَبَ […]

ادامه مطلب …

۱۴۰ – چرا همه‌ی پیامبران از دجال هشدار داده‌اند؟

۱۴۰ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله در مورد دجال سوال شد، و اینکه چرا همه‌ی پیامبران، اقوام خود را از او بر حذر داشته‌اند؟ چه اینکه دجال در آخر الزمان خارج می‌شود. جواب دادند: چنان که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده، بزرگ‌ترین فتنه‌ای که در زمین از زمان خلقت آدم تا برپایی قیامت به وجود می‌آید، فتنه‌ی دجال […]

ادامه مطلب …

۱۵۷ – عذاب قبر دائم است یا تمام می‌شود؟

۱۵۷ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا عذاب قبر دائم است یا تمام هم می‌شود؟ جواب دادند: اگر انسان کافر باشد، راهی برای رسیدن به نعیم ندارد و به صورت مستمر در عذاب است. اما اگر عاصی باشد و مومن، اگر در قبرش عذاب شود، به اندازه‌ی گناهانش عذاب می‌شود، و چه بسا عذاب […]

ادامه مطلب …

۱۷۶ – حور العین برای مردان بهشتی یاد شده. برای زنان بهشتی چه چیزی وجود دارد؟

۱۷۶ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حور العین برای مردان بهشتی یاد شده. برای زنان بهشتی چه چیزی وجود دارد؟ جواب دادند: الله تبارک و تعالی در مورد نعمت‌های اهل بهشت می‌فرماید: { وَلَكُمْ فِيهَا مَا تَشْتَهِي أَنْفُسُكُمْ وَلَكُمْ فِيهَا مَا تَدَّعُونَ . نُزُلًا مِنْ غَفُورٍ رَحِيمٍ}[۱]، یعنی: {و در آن برای شما هر […]

ادامه مطلب …

۱۶۲ – درباره‌ی خلقت مجدد در روز قیامت

توضیحی راجع به فتوای قبلی (شماره‌ی ۱۶۱) که گقته شد وصف جسم انسان‌ها در روز قیامت با جسمی که در دنیا دارد، متفاوت است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه