یکشنبه 30 ذیقعده 1447
۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
17 می 2026

(۶۰۰) حکم اعتقاد به این که اولیاء، سود و زیان می‌رسانند

(۶۰۰) سوال: برخی مردم اعتقاد دارند که اولیاء، سود و زیان می‌رسانند، مشکلات را حل می‌کنند و نیازها را برطرف می‌سازند‌ و فرقی ندارد که زنده یا مرده و در قبر خفته باشند؛ نظر شما در این باره چیست؟

جواب:

این اعتقاد، باطل است؛ زیرا تنها کسی ‌که صاحب سود و زیان و برطرف کردن مشکلات به دست او است، فقط الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است، نه اولیاء! اولیاء چه زنده باشند و چه مرده، نمی‌توانند به خودشان سود و برسانند، چه برسد به دیگران! تنها کسی ‌که دعای فرد درمانده را اجابت می‌کند و مشکلش را برطرف می‌نماید، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است. وقتی پیامبران که سروران اولیاء و والاتر از اولیاء بوده‌اند، نمی‌توانند سود و زیانی به خود برسانند، پس دیگران چگونه هستند؟ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ درباره‌ی نوح عَلَيْهِ‌السَّلَام می‌فرماید: {قُلْ لا أَقُولُ لَكُمْ عِنْدِي خَزَائِنُ اللَّهِ وَلا أَعْلَمُ الْغَيْبَ وَلا أَقُولُ لَكُمْ إِنِّي مَلَكٌ} [الانعام: ۵۰]: (بگو: به شما نمی‌گویم که گنج‌های الله نزد من است و نمی‌گویم که از غیب آگاه هستم و نمی‌گویم که من فرشته‌ هستم) همچنین به پیامبرش محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: {قُلْ لا أَقُولُ لَكُمْ عِنْدِي خَزَائِنُ اللَّهِ وَلا أَعْلَمُ الْغَيْبَ وَلا أَقُولُ لَكُمْ إِنِّي مَلَكٌ إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا مَا يُوحَى إِلَيَّ} [الانعام: ۵۰]: (بگو: به شما نمی‌گویم که گنج‌های الله نزد من است و نمی‌گویم که از غیب آگاه هستم و نمی‌گویم که من فرشته‌ هستم؛ من فقط از چیزی پیروی می‌کنم که بر من وحی می‌شود) همچنین به او می‌فرماید: {قُلْ إِنِّي لا أَمْلِكُ لَكُمْ ضَرّاً وَلا رَشَداً * قُلْ إِنِّي لَنْ يُجِيرَنِي مِنَ اللَّهِ أَحَدٌ وَلَنْ أَجِدَ مِنْ دُونِهِ مُلْتَحَداً} [الجن: ۲۱-۲۲]: (بگو: قطعاً من سود و زیانی را برایتان در اختیار ندارم؛ بگو: هرگز هیچ کس مرا از الله در امان نخواهد داشت و جز او هیچ پناهگاهی ندارم) همچنین فرمود: {قُلْ لا أَمْلِكُ لِنَفْسِي نَفْعاً وَلا ضَرّاً إِلَّا مَا شَاءَ اللَّهُ وَلَوْ كُنْتُ أَعْلَمُ الْغَيْبَ لَاسْتَكْثَرْتُ مِنَ الْخَيْرِ وَمَا مَسَّنِيَ السُّوءُ إِنْ أَنَا إِلَّا نَذِيرٌ وَبَشِيرٌ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ} [الاعراف: ۱۸۸]: (بگو: هیچ سود و زیانی برای خودم در اختیار ندارم مگر آن‌چه الله بخواهد و اگر غیب را می‌دانستم، خیر را برای خود زیاد می‌کردم و زیانی به من نمی‌رسید. من فقط هشدار دهنده و مژده‌دهنده‌ای برای گروهی هستم که ایمان آورند).

بنابراین اولیاء در زندگی و پس از مرگشان، صاحب اختیار هیچ سود و زیانی برای هیچ کس نیستند؛ نمی‌توانند شخص گمراهی را هدایت کنند، فقیری را ثروتمند سازند و بیماری را شفا دهند؛ بلکه تمامی این‌ها در انحصار و اختیار الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است. اگر خودشان هم دچار مشکل شوند، نمی‌توانند آن مشکل را دور یا برطرف سازند بلکه در برابر آن ناتوان می‌شوند؛ پس چگونه می‌توانند برای دیگران چنین باشند؟

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما رأيكم فيما يعتقده بعض الناس في الأولياء من النفع والضر، وكشف الكربات وقضاء الحاجات، سواء الأحياء أم أصحاب القبور؟

فأجاب رحمه الله تعالى: هذا الاعتقاد باطل؛ لأن الذي بيده النفع والضرر وكشف الكربات هو الله عز وجل وليس الأولياء، فالأولياء لا يملكون لأنفسهم نفعا ولا ضرا، فضلا عن غيرهم، سواء كانوا أحياء أم أمواتا، وإنما الذي يجيب دعوة المضطر إذا دعاه ويكشف السوء هو الله -عز وجل، فإذا كان الأنبياء وهم سادات  الأولياء، وفوق مرتبة الأولياء لا يملكون لأنفسهم نفعا ولا ضرا، فما بالك بغيرهم؟ قال الله تعالى عن نوح: ﴿ قُلْ لَا أَقُولُ لَكُمْ عِندِي خَزَايِنُ اللَّهِ وَلَا أَعْلَمُ الْغَيْبَ وَلَا أَقُولُ لَكُمْ إِنِّي مَلَكٌ ﴾ [الأنعام: ٥٠] وقال الله تعالى لنبيه محمد -صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: ﴿ قُل لَّا أَقُولُ لَكُمْ عِندِي خَزَايِنُ اللَّهِ وَلَا أَعْلَمُ الْغَيْبَ وَلَا أَقُولُ لَكُمْ إِنِّي مَلَكٌ إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا مَا يُوحَى إِلَى ﴾ [الأنعام: ٥٠]. وقال له: ﴿ قُلْ إِنِّي لَا أَمْلِكُ لَكُو ضَرًّا وَلَا رَشَدًا ل إِنِّي لَن يُجِيرَنِي مِنَ اللَّهِ أَحَدٌ وَلَنْ أَجِدَ مِن دُونِهِ مُلْتَحَدًا ﴾ [الجن: ٢١-٢٢]. وقال تعالى: ﴿ وقُل لَّا أَمْلِكُ لِنَفْسِي نَفْعًا وَلَا ضَرًّا إِلَّا مَا شَاءَ اللَّهُ وَلَوْ كُنتُ أَعْلَمُ الْغَيْبَ لاسْتَكْثَرْتُ مِنَ الْخَيْرِ وَمَا مَسَّنِيَ السُّوءُ إِنْ أَنَا إِلَّا نَذِيرٌ وَبَشِيرٌ لِّقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ ﴾ [الأعراف: ١٨٨].

فالأولياء لا يملكون لأحد شيئًا لا نفعا ولا ضرا، سواء كانوا أحياء أم أمواتا، فلا يملكون أن يهدوا ضالا، ولا أن يُغنوا فقيرًا، ولا أن يَشفُوا مريضًا، وإنما ذلك إلى الله – عز وجل-، هم بأنفسهم إذا أصابهم الضرر لا يملكون دفعه، ولا يملكون ،رفعه بل هم عاجزون عن ذلك، فكيف يملكون لغيرهم ذلك؟

مطالب مرتبط:

(۶۰۲) آیا زيارت اولیاء جایز است یا خیر؟

اگر زيارت قبور آنان به قصد تبرك جستن باشد، این بدعت و راهی به سوی شرك است اما اگر به زيارت آنان برود تا برایشان دعا کند، ایرادی ندارد؛ چون زيارت قبور با هدف دعا برای مردگان، جایز است و از مصادیق احسان و خوبی به آنان به شمار می‌رود.

ادامه مطلب …

(۵۹۸) آیا این درست است که برای صالحان و اولیاء، اسراری از قرآن واضح می‌شود؟

هیچ کس برای فهم قرآن، خاص نیست؛ بلکه فهم قرآن برای هر شخصی فراهم است اما هر کس درباره‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آگاه‌تر و تقوا پیشه‌تر باشد به فهم قرآن نزدیک‌تر خواهد بود.

ادامه مطلب …

(۵۹۲) معیار اولیاء الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَى

اگر کسی را دیدی که به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ ایمان دارد که البته نشانه‌های آن ایمان نیز ظاهر است و نیز تقوا پیشه است، او ولیّ است اما اگر وی را دروغ‌گو و فریب‌کاری یافتی، ولیّ نیست حتی اگر ادعای ولایت نیز داشته باشد.

ادامه مطلب …

(۵۹۵) خصوصیات اولیاء الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَى

الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بیان نمود که ولايت و دوستی با او تنها با دو ویژگی قابل دست‌یابی است: اول: ايمان داشتن به آن‌چه ایمان به آن واجب است. دوم: تقوا.

ادامه مطلب …

(۵۹۹) آیا ولی الله بعد از مرگش سود و زیانی می‌رساند؟

تردیدی نیست که شایسته‌ترین و مستحق‌ترین فرد نسبت به ولایت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ، پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌باشد. الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به او امر نموده که به امت خبر دهد که جز آن‌چه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بخواهد وی سود و زیانی را برای خود در اختیار ندارد.

ادامه مطلب …

(۵۹۶) حکم دادن لقب اولیاء به اهل تصوف

كراماتی که به آنان نسبت می‌دهند در حالی که آنان بر گمراهی هستند، در واقع اهانت و خواری است نه کرامت.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه