پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۵۹۴) کرامات اولیاء الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَى

(۵۹۴) سوال: در این مورد که برخی مردم، کرامات دارند چیزهایی شنیده‌ایم؛ همچنین می‌شنویم که می‌گویند: فلانی از اولیاء الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و از صالحين است؛ حكم این سخنان چیست؟

جواب:

كرامات امور خارق العاده‌ای است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن‌ها را به دست شخص صالح و درست‌کار جاری می‌کند تا او را اکرام نماید یا دلیلی بر این باشد ‌که اعتقاد و منهج وی حق است؛ بنابراین كرامات برای مصلحت شخص یا مصلحت دین می‌آید اما فقط برای اولیاء با تقوا رخ می‌دهد؛ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {أَلا إِنَّ اولیاء الله لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلا هُمْ يَحْزَنُونَ * الَّذِينَ آمَنُوا وَكَانُوا يَتَّقُونَ} [یونس: ۶۲-۶۳]: (آگاه باشید که اولیاء و دوستان الله، هیچ ترسی بر آنان نیست و اندوهگین نمی‌شوند. آنان کسانی هستند ‌که ایمان آورده و تقوا پیشه می‌نمایند) این همان وليّ است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ گاهی کراماتی را به دستش جاری می‌کند که دلالت بر درستی و صحت روش و منهج وی خواهد بود. این كرامات در امت‌های پیشین وجود داشته و در این امت نیز وجود دارد و تا روز قیامت ادامه خواهد داشت.
از جمله كرامات امت‌های پیشین، ماجرایی است که برای مريم بنت عمران هنگامی که عیسی ابن مریم عَلَيْهِ‌السَّلَام را باردار بود، رخ داد: {فَأَجَاءَهَا الْمَخَاضُ إِلَىٰ جِذْعِ النَّخْلَةِ قَالَتْ يَا لَيْتَنِي مِتُّ قَبْلَ هَٰذَا وَكُنْتُ نَسْيًا مَنْسِيًّا * فَنَادَاهَا مِنْ تَحْتِهَا أَلاَّ تَحْزَنِي قَدْ جَعَلَ رَبُّكِ تَحْتَكِ سَرِيّاً * وَهُزِّي إِلَيْكِ بِجِذْعِ النَّخْلَةِ تُسَاقِطْ عَلَيْكِ رُطَباً جَنِيّاً} [مریم: ۲۳-۲۵]: (درد زایمان، او را به کنار تنه‌ی درخت خرما کشاند. گفت: ‌ای کاش پیش از این مرده بودم و به طور کلی فراموش‌ می‌شدم. در آن هنگام، فرشته به او ندا داد که غمگین نباش که پروردگارت از زیر تو، چشمه‌ای قرار داده است و تنه‌ی درخت را به سوی خود تکان بده تا رطب تازه بر تو فرو ریزد) این کرامت است که زن بارداری در بیابان است و درد زایمانش شروع می‌شود و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ این آب و غذا را برایش فراهم می‌نماید: {قَدْ جَعَلَ رَبُّكِ تَحْتَكِ سَرِيّاً} همچنین در مورد غذا فرمود: {وَهُزِّي إِلَيْكِ بِجِذْعِ النَّخْلَةِ تُسَاقِطْ عَلَيْكِ رُطَباً جَنِيّاً} او زنی است که در حالت نفاس است و تازه نوزادی به دنیا آورده است و زن نیز ضعیف است. در این هنگام دستور داده می‌شود که تنه‌ی درخت خرما را تکان دهد، نه شاخه‌اش را؛ در حالی ‌که درخت خرما با تکان دادن تنه، تکان نمی‌خورد اما كرامتی برای وی بود که تنه تکان خورد و رطب تازه برایش فرو ریخت. همچنین این رطب بر اثر سقوط از بالا به پایین، خراب نشد در حالی که معمولا اگر رطب از بالا روی زمین بیفتد، خراب و تکه می‌شود و قابل استفاده نخواهد بود اما رطبی که برای مریم فرو ریخت، تازه و سالم بود. الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرمود: {فَكُلِي وَاشْرَبِي وَقَرِّي عَيْناً} [مریم: ۲۶]: (بخور و بنوش و خوشحال باش) یعنی با خوشحالی و نور چشمی بخور و بنوش و هرگز نترس و اندوهگین نشو. این از کرامت است.
از جمله کرامات امت‌های پیشین، ماجرای اصحاب كهف است؛ آنان جوانانی بودند که به پروردگارشان ایمان آوردند و رفتار و اعتقاد قومشان که شرک به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بود را نپسندیدند. از سرزمینشان بیرون رفتند، به غاری پناه بردند و خوابیدند. آیا میدانی چقدر خوابیدند؟! به مدت سیصد و نه سال در خواب بودند و در این مدت به غذا و نوشیدنی و قضای حاجت نیاز نداشتند، لباسشان فرسوده نشد، موها و ناخن‌هایشان نیز رشد نکرد؛ بلکه در تمام این مدت به همان شکل باقی ماندند و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آنان را به سمت راست و چپ جابجا می‌نمود تا خون در یک‌طرف بدنشان خشکیده نشود. همچنین آنان در غار هستند! الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَتَرَى الشَّمْسَ إِذَا طَلَعَتْ تَزَاوَرُ عَنْ كَهْفِهِمْ ذَاتَ الْيَمِينِ وَإِذَا غَرَبَتْ تَقْرِضُهُمْ ذَاتَ الشِّمَالِ} [الکهف: ۱۷]: (خورشید را می‌بینی که هنگام طلوع به سمت راست غار آن‌ها متمایل شده و هنگام غروب نیز آنان را واگذاشته و به سمت چپ ایشان متمایل می‌گردد) یعنی نه خورشید بر آنان وارد می‌شود که بسوزند و نه بر اثر گرما و سرما فاسد شدند. این از نشانه‌های قدرت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و از كرامات وی می‌باشد.
از جمله كرامات امت اسلام ماجرایی است که از عمر بن الخطاب رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ یاد می‌شود که لشکری را به عراق فرستاد و مردی به نام سارية بن الجمير را به فرماندگی آن لشکر گماشت. دشمن او را محاصره کرد. این وضعیت برای عمر بن الخطاب رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ در حالی ‌که در مدینه در حال ایراد خطبه‌ی جمعه بود، نمایان شد و مردم شنیدند که می‌گوید: (کوه‌ای ساریه! کوه‌ای ساریه!) ساريه این را شنید و لشکریان را به طرف کوه روانه ساخت، نجات یافت و مسلمانان پیروز شدند. می‌گوییم: این یک کرامت واضح برای عمر و همچنین برای ساريه است در حالی که تلفن و تلگرافی در آن زمانه وجود نداشت اما این رخداد، گویای قدرت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است.
برای شناخت این کرامت‌ها به کتاب الفرقان بين اولیاء الرحمن واولیاء الشيطان تألیف شيخ الإسلام ابن تيميه رَحِمَهُ‌الله مراجعه کنید. باید دانست که بسیاری از کسانی که امروزه مدعیان ولایت الهی هستند، ادعایشان دروغین است؛ چون اگر وضعیتشان را بررسی کنید پی خواهید برد که از دشمنان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ هستند، نه از اولیاء الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ؛ پس چگونه است که ادعا دارند که وليّ الله هستند و می‌بینیم که کارهای خارق العاده‌ای به دستانشان جاری می‌شود؟ می‌گوییم: این‌ از کارهای شیاطین است که امور خارق العاده که در توان بشر نیست را برایشان انجام می‌دهند تا مردم را ندانسته گمراه کنند بلکه آنان را آگاهانه و از روی علم، گمراه سازند!
بدین خاطر است که می‌گوییم: کرامت فقط مخصوص وليّ است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ اولیاء خود را چنین معرفی نموده است: {أَلا إِنَّ اولیاء الله لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلا هُمْ يَحْزَنُونَ * الَّذِينَ آمَنُوا وَكَانُوا يَتَّقُونَ} [یونس: ۶۲-۶۳]: (آگاه باشید که اولیاء و دوستان الله، هیچ ترسی بر آنان نیست و اندوهگین نمی‌شوند. آنان کسانی هستند ‌که ایمان آورده و تقوا پیشه می‌نمایند) بنابراین اگر خواستی شخصی را بسنجی که ولیّ و دوست الله یا دشمن او است، این آیه را معیار قرار بده: {أَلا إِنَّ اولیاء الله لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلا هُمْ يَحْزَنُونَ * الَّذِينَ آمَنُوا وَكَانُوا يَتَّقُونَ} [یونس: ۶۲-۶۳] اگر مؤمن و با تقوا بود، وليّ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است اما در غیر این صورت، فقط ادعای پوچ دارد و ولیّ نیست.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل من جمهورية مصر العربية من طنطا يقول: نسمع عن الكرامات لبعض الناس، ونسمع كثيرًا في بلدنا عن هذا الموضوع بأن هذا الرجل من أولياء الله الصالحين. فما حكم ذلك أيضًا؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الكرامات: خوارق للعادة يجريها الله -عز وجل- على يد الرجل الصالح، تكريما له، أو إقامة دليل على أن ما عليه فهو حق فالكرامات إما لمصلحة الشخص نفسه، أو لمصلحة الدين، ولكنها لا تكون إلا للأولياء المتقين قال الله تعالى: ﴿ أَلَا إِنَّ أَوْلِيَاءَ اللَّهِ لَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ الَّذِينَ ءَامَنُواْ وَكَانُوا يَتَّقُونَ ﴾ [يونس: ٦٢ – ٦٣]. فهذا هو الولي الذي قد يظهر الله على يديه من الكرامات ما يدل على صدقه وصحة منهجه، وهذه الكرامات موجودة في الأمم السابقة، وموجودة في هذه الأمة، ولا تزال موجودة فيها إلى يوم القيامة.

فمن الكرامات للأمم السابقة ما جرى لمريم بنت عمران؛ حينما حملت بعيسى ابن مريم عليه الصلاة والسلام: ﴿ فَأَجَاءَهَا الْمَخَاضُ إِلَى جِذْعِ النَّخْلَةِ قَالَتْ يَلَيتَنِي مِتُ قَبْلَ هَذَا وَكُنتُ نَسْيَا مَنسِيًّا فَنَادَنَهَا مِن غَيْهَا أَلَّا تَحْزَنِي قَدْ جَعَلَ رَبُّكِ تَحْنَكِ سَرِيًّا وَهُزَى إِلَيْكِ يجذع النَّخْلَةِ تُسَقِطْ عَلَيْكِ رُطَبًا جَنِيًّا الله﴾  [مريم: ٢٣-٢٥]. فأنت ترى هذه الكرامة امرأة حامل، في فلاة من الأرض، أتاها المخاض، فيسر الله لها هذا الطعام والشراب: ﴿ قَدْ جَعَلَ رَبُّكِ تَحْنَكِ سَرِيًّا﴾  [مريم: ٢٤]، وفي الطعام قال: ﴿وَهُزَى إِلَيْكِ يجذع النَّخْلَةِ تُسَقِطْ عَلَيْكِ رُطَبًا جنيا﴾  [مريم: ٢٥]. وهي امرأة ،نفساء، والمرأة ضعيفة، تُؤمر بأن تهز بجذع النخلة، لا في رأسها، والهز بالجذع لا يحرك النخلة، لكن كرامة لها تحركت النخلة، ثم لما تحركت تساقط الرطب رطباً جنيًّا، لم يتأثر بسقوطه على الأرض، أن الغالب أن الرطب إذا سقط من أعلى فإنه يفسد، يتمزق بسقوطه على الأرض، لكن هذا الرطب الذي تساقط على مريم تساقط عليها رطبا جنيًّا، لم يتأثر بالأرض، ولم يتمزق بها، قال تعالى: ﴿ فَكُلِي وَأَشْرَبِي وَقَرِى عَيْنًا ﴾ [مريم: ٢٦] يعني: كلي واشربي قريرة العين من غير خوف ولا حزن، هذا من الكرامة.

ومن الكرامات في الأمم السابقة ما جرى لأصحاب الكهف؛ فهم فتية آمنوا بربهم گرهوا ما عليه قومهم من الشرك بالله -عز وجل-، خرجوا عن البلد، فأووا إلى غار، وناموا به أتدري كم ناموا؟ ثلاثمائة سنين وازدادوا تسعًا، وهم نيام لا يحتاجون إلى أكل ولا إلى شرب، ولا إلى بول، ولا إلى غائط، ولم تتمزق ثيابهم، ولم تَنْمُ شعورهم ولا أظفارهم، بل بقوا على ما هم عليه كل هذه المدة، يقلبهم الله تعالى ذات اليمين وذات الشمال؛ لئلا يتحجر الدم على اليمين إن بقوا على اليمين دائما، أو على اليسار إن بقوا على اليسار دائما، ثم إنهم في كهف: ﴿ وَتَرَى الشَّمْسَ إِذَا طَلَعَت تَزَاوَرُ عَن كَهْفِهِمْ ذَاتَ الْيَمِينِ وَإِذَا غَرَبَت تَقْرِضُهُمْ ذَاتَ الشِّمَالِ ﴾ [الكهف: ١٧]، فلا تدخل عليهم الشمس فيسخنون، ولا يفسدون من الحر ولا من البرد وهذه آية من آيات الله -عز وجل- كرامة من كرامات الله.

ومن الكرامة كرامات هذه الأمة ما يذكر عن عمر بن الخطاب رضي الله عنه أنه أرسل سرية إلى العراق، وعليها رجل يقال له سارية بن الجمير، فحصره العدو، فكشف لعمر بن الخطاب رضي الله عنه أنه وهو يخطب الناس يوم الجمعة عن حال هذا القائد، فسمعه الناس يقول : الجبل يا سارية، الجبل يا سارية فسمع ذلك سارية، فانحاز بالناس إلى الجبل فسلم وصارت العاقبة للمسلمين. نقول: فأنت ترى الآن كرامة واضحة بالنسبة لعمر وبالنسبة لسارية؛ عمر رضي الله عنه أنه كلم الرجل سارية، وسارية سمع كلامه، وليس هناك هاتف ولا برقية، ولكنها قدرة الله -عز وجل-.

وإذا أردت أن تعرف هذه الكرامات فراجع كتاب شيخ الإسلام ابن تيمية رحمه الله، الكتاب المسمى «الفرقان بين أولياء الرحمن وأولياء الشيطان». وليعلم أن كثيرًا ممن يَدَّعِي الولاية اليوم تكون دعواه كذبًا؛ لأنك إذا فَتَشتَ عن حاله وجدته من أعداء الله لا من أولياء الله، فكيف يدعي أنه ولي الله، ونراه يجري على يديه الكرامات؟ فإن قال قائل: نعم، إنه تجري على أيديهم خوارق. قلنا: هذا من أعمال الشياطين؛ تعمل لهم الخوارق؛ من أجل أن يضل الناس بغير علم، بل من أجل أن يضل الناس عن علم.

ولهذا نقول: إن الكرامة لا تكون إلا لولي والولي بينه الله -عز وجل- في قوله: ﴿ أَلَا إِنَّ أَوْلِيَاءَ اللَّهِ لَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ الَّذِينَ ءَامَنُوا وَكَانُوا يَتَّقُونَ ﴾ [يونس: ٦٢ – ٦٣]. فأنت إذا أردت أن تزن الرجل، وهل هو ولي أم عدو، فعليك بهذه الآية: ﴿ أَلَا إِنَّ أَوْلِيَاءَ اللَّهِ لَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ الَّذِينَ ءَامَنُوا وَكَانُوا يَتَّقُونَ﴾ [يونس: ٦٢-٦٣]. فإذا كان مؤمناً تقياً فهو ولي، وإلا فهو دَعِي وليس بولي.

مطالب مرتبط:

(۶۰۰) حکم اعتقاد به این که اولیاء، سود و زیان می‌رسانند

این اعتقاد، باطل است؛ زیرا تنها کسی ‌که صاحب سود و زیان و برطرف کردن مشکلات به دست او است، فقط الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است، نه اولیاء! اولیاء چه زنده باشند و چه مرده، نمی‌توانند به خودشان سود و برسانند، چه برسد به دیگران!

ادامه مطلب …

(۵۹۳) حکم کراماتی که برای برخی اولیاء رخ می‌دهد

هر ولیّ کرامات ندارد بلکه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به برخی از اولیاء كرامات محسوس عطا نموده که خودش و مردم آن ‌را می‌بینند. كرامات برخی افراد نیز چنین است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ ایمان و تقوای آنان را می‌افزاید.

ادامه مطلب …

(۵۹۵) خصوصیات اولیاء الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَى

الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بیان نمود که ولايت و دوستی با او تنها با دو ویژگی قابل دست‌یابی است: اول: ايمان داشتن به آن‌چه ایمان به آن واجب است. دوم: تقوا.

ادامه مطلب …

(۵۹۱) ویژگی‌های اولیاء الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ

اولیاء الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ همان کسانی هستند که دستورات و اوامر وی را اجرا می‌نمایند، به شریعت وی عمل می‌کنند، به او ایمان ‌آورده و دین وی را نصرت و یاری می‌دهند.

ادامه مطلب …

(۵۹۹) آیا ولی الله بعد از مرگش سود و زیانی می‌رساند؟

تردیدی نیست که شایسته‌ترین و مستحق‌ترین فرد نسبت به ولایت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ، پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌باشد. الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به او امر نموده که به امت خبر دهد که جز آن‌چه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بخواهد وی سود و زیانی را برای خود در اختیار ندارد.

ادامه مطلب …

(۵۹۶) حکم دادن لقب اولیاء به اهل تصوف

كراماتی که به آنان نسبت می‌دهند در حالی که آنان بر گمراهی هستند، در واقع اهانت و خواری است نه کرامت.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه