دوشنبه 20 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
3 آگوست 2026

(۵۷۷) حکم شرع در مورد فرقه‌هایی که از مردم بیعت می‌گیرند

(۵۷۷) سوال: برخی افراد هستند که از مردم، بیعت می‌گیرند؛ مانند: طریقه‌ی شاذليه، صوفيه، رفاعيه و بيوميه. آنان در مراسم تولد اوليا و صالحان مانند سیدنا حسين رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ، سیده زينب و سید بدوي و بسیاری دیگر از اولیای نیک الهی، اذکاری می‌گویند. به نظر شما حکم شرع در این باره چیست؟

جواب:

نظرم در مورد تمامی چنین فرقه‌ها، مذاهب و طریقت‌ها، واجب بودن سنجیدن آن‌ها با كتاب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است؛ هر آن‌چه از آن که درست و حق باشد، پذیرفته می‌شد و هر چیزی که نادرست و باطل باشد، رد کردن، عدم اعتبار دادن به آن و عدم تمسک به آن واجب است. طریقت‌هایی که در سؤال مطرح شد نیز باید با كتاب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سنجیده شود و در صورتی که شامل دعا و درخواست از اولیا، مقدم کردن محبت آنان بر محبت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و پیامبرش صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و تعلق و وابستگی به آنان و دعایشان باشد، از جمله شرک است که گاهی شرک اکبر و موجب خروج از دین می‌باشد؛ در نتیجه سودی از این طریقت‌ها نمی‌برند.

توصیه و نصیحتم برای این افراد و دیگران این است که در امور دینی خود به آن‌چه پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحاب و یارانش  رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم بر آن بوده‌اند باز گردند زیرا این بهترین روش است و تنها همین است که نزد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برایشان سودبخش خواهد بود اما چیزهایی که اینان بدان وابسته شده‌اند، هیچ پایه و اساسی ندارد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل هو مصري: نسأل عن الناس الذين يعطون الناس العهود؛ مثل الطرق الشاذلية والصوفية والرفاعية والبيومية، ويقيمون الأذكار في موالد أولياء الله الصالحين؛ مثل سيدنا الحسين والسيدة زينب والسيد البدوي، والكثير من أولياء الله الصالحين. فما حكم الشرع في نظركم – في ذلك؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: الذي نرى في هذه الطرق وغيرها من الطرق والنحل والمذاهب أنه يجب أن تُعرَض على كتاب الله، وسنة رسول الله صلى الله عليه وسلم فما كان منها حقًا قُبِل، وما كان منها باطلا وَجَب رده، وعدم الاعتماد عليه، وعدم التمسك به.

وهذه الطرق التي عددها السائل تنبني على ما أشرنا إليه من وجوب عرضها على كتاب الله وسنة رسول الله صلى الله عليه وسلم، فإذا اشتملت هذه الطرق على دعاء الأولياء، وتقديم محبتهم على محبة الله ورسوله صلى الله عليه وسلم، والتعلق بهم ودعائهم، كان ذلك داخلا في الشرك، وقد يكون شركا أكبر مخرجا عن الملة، فلا ينتفعون بهذه الطرق.

وإن نصيحتي لهم ولغيرهم أن يرجعوا في أمرهم وشئون دينهم إلى ما كان عليه النبي صلى الله عليه وسلم وأصحابه، فإن ذلك هو الخير ، وهو الذي ينفعهم عند الله، وأما هذه الأمور التي يتعلقون بها فإنها لا أصل لها.

مطالب مرتبط:

(۵۸۹) حکم شرع در مورد خرافات و بدعت‌های صوفیه

کارهایی که این گروه نوآوری کرده‌اند، باید بررسی شود؛ اگر با رهنمود پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم موافقت داشته باشد، حق است اما شایسته نیست که مثلا گفته شود: این کارها از منهج صوفيه، ساخته‌ی صوفيه یا از تنظیم صوفیه است؛ بلکه باید گفت: سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است و نباید به یک گروه خاص نسبت داده شود.

ادامه مطلب …

(۵۷۴) معتزله چه کسانی هستند؟

معتزله، فرقه‌ی بدعت‌گزاری هستند که اعتقادشان درباره‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ، کلام الله و افعال الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ مخالف مذهب اهل سنت و جماعت است؛ رئیس آنان عمرو بن عبيد و واصل بن عطاء هستند.

ادامه مطلب …

(۵۹۰) حکم طریقت‌ها و مسلک‌های صوفیه

مسئله‌ی طریقت‌ها و مسلک‌هایی که برخی افراد با تبلیغات برای خود از جهت نسب با ادعای انتساب به نسب شريف یا با ادعای کراماتی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ شخص وی را به آن اختصاص داده است، بدعت‌گزاری کرده‌اند؛ چنین مردم را فریب داده و چیزی را به دين الله اضافه کرده‌اند که از دین نیست.

ادامه مطلب …

(۵۸۳) حکم ادعای صوفیه مبنی بر اینکه اوليا علمی را به طور مستقیم از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ دریافت می‌کنند

کسانی را که اولیاء می‌نامند، اگر ادعای آگاهی از علم غیب داشته باشند، اولياء نیستند؛ بلکه دشمنان الله هستند زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و آن‌چه را در شریعت پیامبرش محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به ثبوت رسیده است، تکذیب کرده‌اند.

ادامه مطلب …

(۵۷۶) اهل کلام و فلسفه چه کسانی هستند؟

اهل كلام، کسانی هستند که برای اثبات عقیده بر عقل تکیه کرده و گفته‌اند: هر آن‌چه از صفات الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و امور اعتقادی که عقل، آن را اثبات کند، ثابت است و هر آن‌چه عقل، آن را اثبات نکند، ثابت نیست.

ادامه مطلب …

(۵۸۶) توضیحاتی در باره‌ی طریقت صوفیه

هر طریقتی اعم از صوفیه و غیر صوفیه باید با كتاب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم تطبیق داده و سنجیده شود که هر چه با این ‌دو موافق باشد، حق است و هر چه مخالف باشد، باطل است. اغلب روش‌های صوفيه، بدعت است؛ برخی از آن‌ها به کفر می‌انجامد و برخی دیگر کم‌تر از کفر هستند.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه