یکشنبه 9 ربیع‌الثانی 1448
۲۹ شهریور ۱۴۰۵
20 سپتامبر 2026

(۵۰۶) توسل به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با صیغه و عبارات غیر شرعی

(۵۰۶) سوال: آیا توسل به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با این صیغه و عبارت، درست است: “اللّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَبارِك عَلَى نَبِيِّنَا مُحَمَّدٍ صَلاةً تُفَرِّجَ بِهَا هَمِّي وَتُنَفِّسَ بِهَا كُربَتِي وَتُوَسِّعَ بِهَا رِزقِي“: (ای الله! بر محمد صلوات بفرست و پیامبرمان محمد را پر برکت قرار بده؛ صلواتی نگرانی‌ام را با آن از بین ببری، مشکلم را بر طرف سازی و رزقم را وسیع گردانی).

جواب:

قبل از پاسخ به این سؤال، دوست دارم این شخص و دیگران را توصیه کنم که در دعا به همان عبارت‌ها و صیغه‌هایی که در قرآن و سنت بیان شده، پایبند باشند؛ زیرا دعا فقط بیان نیاز و درخواست حل مشکل نیست؛ بلکه دعا، عبادت است که انسان با آن به پروردگارش نزدیک می‌شود زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَقَالَ رَبُّكُمُ وَقَالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِينَ} [غافر: ۶۰]: (پروردگارتان فرمود: مرا فرا بخوانید تا برایتان اجابت کنم؛ قطعا کسانی ‌که از عبادت کردن من سر باز می‌زنند، حتما با حقارت وارد جهنم خواهند شد) بنابراین این شخص و دیگران از برادران مسلمانمان را توصیه کنم که در دعا به همان عبارت‌ها و صیغه‌هایی که در قرآن و سنت بیان شده، پایبند باشند.

سپس می‌گویم: صیغه و عبارتی که در سؤال مطرح شد، مناسب نیست و شایسته نیست وسیله‌ قرار گیرد؛ بلکه با اسم‌ها و صفت‌های الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به او توسل کن که با دعا و خواسته‌ات هم‌خوانی و مناسبت داشته باشد؛ لذا مثلا بگو: “يَا غَفُورُ اغفِر لِي، يَا رَحِيمُ ارحَمنِي، يَا عَزيزُ أعِزنِي بِطَاعَتِكَ. “: (ای آمرزنده! مرا ببخش و بیامرز، ‌ای رحیم و مهربان! به من رحم فرما، ‌ای صاحب عزت! با طاعت خویش به من عزت عطا فرما) تا با وسیله‌ای متوسل شده باشی که شبهه‌ای در آن نباشد.

***


این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل من السودان هل يجوز التوسل إلى الله بهذه الصيغة: اللهم صل على محمد، وبارك على نبينا محمد، صلاةً تُفرج بها همي، وتُنفّس بها كربتي، وتُوسع بها رزقي. إلى آخره؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: قبل أن أجيب على هذا السؤال أود أن أنصح هذا السائل وغيره من الإخوان أن يحافظوا على الصيغ الواردة في القرآن والسنة في الدعاء؛ وذلك لأن الدعاء عبادة يتقرَّب به الإنسان إلى ربه، وليس مجرد طلب يحصل به الإنسان على ما يريد، بل هو نفسه عبادة؛ لقول الله تعالى: ﴿ وَقَالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِينَ ﴾ [غافر: ٦٠] . فأنصح هذا السائل وغيره من إخواننا المسلمين أن يحافظوا على ما جاء في الكتاب والسنة من الأدعية.

ثم أقول: إن هذه الصيغ -التي ذكرها السائل- لا يُرغب فيها، ولا ينبغي، أن تكون وسيلة، بل توسَّلْ إلى الله – سبحانه وتعالى- بأسمائه وصفاته المناسبة لمطلوبك، فقل : -مثلا- يا غفور اغفر لي، يا رحيم ارحمني يا عزيز أعزّني بطاعتك. وما أشبه ذلك، حتى تكون متوسلا بوسيلة ليس فيها شبهة.

مطالب مرتبط:

(۵۰۳) حكم کسانی‌ که به جاه و مقام پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم متوسل می‌شوند

توصیه می‌کنم توسل به جاه و مقام پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را کنار بگذارید؛ زیرا بدعت است و مقام و جایگاه پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به شما سودی نمی‌رساند. با چیزی به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ متوسل شوید که سبب و وسیله‌ای برای رسیدن به هدف باشد اما مقام و منزلت پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به شخص دعا کننده سودی نمی‌رساند.

ادامه مطلب …

(۴۹۲) انواع توسل جایز

انواع توسل جایز و شرعی، زیاد است؛ از آن‌جمله: توسل به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با نام‌های نیکویش که به طور عموم.

ادامه مطلب …

(۴۹۳) انواع توسل

توسل، دو نوع است: جایز و ممنوع؛ بلکه بهتر است بگوییم: مشروع و ممنوع. از جمله توسل مشروع، این است ‌که انسان به نام‌های الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و صفاتش متوسل شود. توسل ممنوع چنان است که فرد به مقام پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم یا به ذات ایشان متوسل شود

ادامه مطلب …

(۵۰۰) حكم توسل به افراد صالح

توسل به صالحان پس از مرگ آنان، جایز نیست زیرا به کسانی که به آن‌ها متوسل شده‌اند، سودی نمی‌رسانند و هرگز توانایی دعا و شفاعت نزد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را نخواهند داشت مگر به فرمان و اجازه‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ.

ادامه مطلب …

(۴۹۸) حكم دعا با جاه و مقام رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و قرآن كريم

حکم توسل به جاه و مقام پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ؛ دیدگاه و قول راجح از اقوال اهل علم در این زمینه، این است که جایز نیست و توسل به جاه و مقام پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم حرام می‌باشد.

ادامه مطلب …

(۴۹۴) چگونه با نام‌های بسیار نیک الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ دعا کنم؟

چنین است که آن نام‌ها را پیش از دعا یا در پایان آن بگویی و با آن به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ متوسل شوی. همان طور که توسل به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با نام‌هایش در دعا جایز است، توسل به صفات الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در دعا نیز جایز است.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه