(۳۹۶) سوال: در این روزگار، اعمال شرکآمیز، تقرب جستن به قبور و نذر و ذبح برای قبور، زیاد شده است؛ مسلمان چگونه میتواند این اعتقاد را تصحیح نماید؟
جواب:
در ابتدا صحت ادعای سؤال کننده را تأیید میکنیم زیرا من گمان میکنم این دوره، زمانهی بیداری عقلی است نه بیداری شرعی؛ از نظر بیداری عقلی تعداد کمی هستند که برای تبرک جستن و طلب نیازهایشان به قبرستان میروند و در اصل، افرادی که نادان هستند، چنین میکنند. به نظر من، امروزه قدرت شناخت مردم بالا رفته است نه قدرت اندیشه؛ بنابراین به نظر من، امروزه شرک قبور و شبهههای پیرامون آن کم است.
اما شرک دیگری وجود دارد که همان محبت دنیا، غوطهور شدن در آن و مشغول شدن به آن است؛ این نوعی از شرک است که پیامبر صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم فرمود: «تَعِسَ عَبْدُ الدِّينَارِ، تَعِسَ عَبْدُ الدِّرْهَمِ، تَعِسَ عَبْدُ الْخَمِيصَةِ، تَعِسَ عَبْدُ الخَمِيلَة»: (بندهی دینار هلاک شود، بندهی درهم هلاک شود، بندهی لباس حریر هلاک شود، بندهی لباس مخمل هلاک شود) پیامبر صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم کسانی را که مشتاق این چیزها هستند را عبد و بندهی آنها نامید که آن اموال، معبود این افراد شدهاند.
امروزه مردم، بسیار به دنیا مشغول شدهاند؛ حتی کسانی که بیشتر پایبند دین هستند را هم میبینی که بسیار به سوی دنیا گرایش یافتهاند، در حالی که پیامبر صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم فرمود: «فَوَاللَّهِ لا الفَقْرَ أَخْشَى علَيْكُم، ولَكِنْ أَخَشَى علَيْكُم أَنْ تُبْسَطَ عَلَيْكُمُ الدُّنْيَا كما بُسِطَتْ علَى مَن كانَ قَبْلَكُمْ، فَتَنَافَسُوهَا كما تَنَافَسُوهَا وتُهْلِكَكُمْ كما أَهْلَكَتْهُمْ»: (سوگند به الله که از فقر بر شما ترسی ندارم؛ ترس از آن دارم که دنیا بر شما گشوده شود چنان که بر مردمان پیش از شما گشوده شد و در آن رقابت کنید چنان که آنان رقابت کردند و شما را نابود کند همان طور که آنان را نابود کرد) این همان چیزی است که ترس از آن میرود.
به همین خاطر است که میبینید بیشتر تلاش مردم برای رسیدن به رفاه است: فلان چیز برای آسایش است، فلان چیز سبب رشد اقتصادی میشود و… اما افراد کمی هستند که بگویند: این کار سبب رشد دین میشود، با این کار علم شرعی زیاد میشود، فلان کار ثواب زیادی دارد و… که امروزه ترس از آن میرود؛ اما مسئلهی قبور در حال کمرنگ شدن و نابودی است: به خاطر مشغولیت مردم به دنیا و به خاطر انتشار دین صحیح.
***