شنبه 25 رمضان 1447
۲۲ اسفند ۱۴۰۴
14 مارس 2026

(۳۹۶) چگونگی تصحیح اعتقاد شرکی مانند ذبح برای قبور

(۳۹۶) سوال: در این روزگار، اعمال شرک‌آمیز، تقرب جستن به قبور و نذر و ذبح برای قبور، زیاد شده است؛ مسلمان چگونه می‌تواند این اعتقاد را تصحیح نماید؟

جواب:

در ابتدا صحت ادعای سؤال کننده را تأیید می‌کنیم زیرا من گمان می‌کنم این دوره، زمانه‌ی بیداری عقلی است نه بیداری شرعی؛ از نظر بیداری عقلی تعداد کمی هستند که برای تبرک جستن و طلب نیازهایشان به قبرستان می‌روند و در اصل، افرادی که نادان هستند، چنین می‌کنند. به نظر من، امروزه قدرت شناخت مردم بالا رفته است نه قدرت اندیشه‌؛ بنابراین به نظر من، امروزه شرک قبور و شبهه‌های پیرامون آن کم است.

اما شرک دیگری وجود دارد که همان محبت دنیا، غوطه‌ور شدن در آن و مشغول شدن به آن است؛ این نوعی از شرک است که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «تَعِسَ عَبْدُ الدِّينَارِ، تَعِسَ عَبْدُ الدِّرْهَمِ، تَعِسَ عَبْدُ الْخَمِيصَةِ، تَعِسَ عَبْدُ الخَمِيلَة»:  (بنده‌ی دینار هلاک شود، بنده‌ی درهم هلاک شود، بنده‌ی لباس حریر هلاک شود، بنده‌ی لباس مخمل هلاک شود) پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم کسانی ‌را که مشتاق این چیزها هستند را عبد و بنده‌ی آن‌ها نامید که آن اموال، معبود این افراد شده‌اند.

امروزه مردم، بسیار به دنیا مشغول شده‌اند؛ حتی کسانی که بیشتر پایبند دین هستند را هم می‌بینی که بسیار به سوی دنیا گرایش یافته‌اند، در حالی که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «فَوَاللَّهِ لا الفَقْرَ أَخْشَى علَيْكُم، ولَكِنْ أَخَشَى علَيْكُم أَنْ تُبْسَطَ عَلَيْكُمُ الدُّنْيَا كما بُسِطَتْ علَى مَن كانَ قَبْلَكُمْ، فَتَنَافَسُوهَا كما تَنَافَسُوهَا وتُهْلِكَكُمْ كما أَهْلَكَتْهُمْ»: (سوگند به الله که از فقر بر شما ترسی ندارم؛ ترس از آن دارم که دنیا بر شما گشوده شود چنان که بر مردمان پیش از شما گشوده شد و در آن رقابت کنید چنان که آنان رقابت کردند و شما را نابود کند همان ‌طور که آنان را نابود کرد) این همان چیزی است که ترس از آن می‌رود.

به همین خاطر است که می‌بینید بیشتر تلاش مردم برای رسیدن به رفاه است: فلان چیز برای آسایش است، فلان چیز سبب رشد اقتصادی می‌شود و… اما افراد کمی هستند که بگویند: این کار سبب رشد دین می‌شود، با این کار علم شرعی زیاد می‌شود، فلان کار ثواب زیادی دارد و… که امروزه ترس از آن می‌رود؛ ‌ اما مسئله‌ی قبور در حال کم‌رنگ شدن و نابودی است: به خاطر مشغولیت مردم به دنیا و به خاطر انتشار دین صحیح.

***


این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: في زماننا هذا كثرت الشركيات، وكثر التقرب إلى القبور والنذور لها والذبح عندها. كيف يصحح المسلم هذه العقيدة؟

فأجاب رحمه الله تعالى : أولا: ندعي لهذا السائل بصحة دعواه، أنا في ظني، أن هذا الوقت هو وقت الوعي العقلي وليس الشرعي، بالنسبة للوعي العقلي فقد قل الذين يذهبون إلى القبور من أجل أن يسألوها، أو يتبركوا بها، إلا الهمج الرعاع هؤلاء من الأصل فعندي أن الناس الآن استنارت عقولهم الإدراكية لا الرشدية، فالشرك في القبور وشبهها -في ظني-قليل.

لكن هناك شراً آخر، وهو محبة الدنيا والانهماك فيها، والانكباب عليها، فإن هذا نوع من الشرك، قال النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «تَعِسَ عَبْدُ الدِّينَارِ، وَالدَّرْهَمِ، وَالقَطِيفَةِ، وَالخَمِيصَةِ». فسمى النبي صلى الله عليه وسلم من شغف بهذه الأشياء الأربعة سماه عبدا لها، فهي معبودة له.

أصبح الناس اليوم على انكباب بالغ على الدنيا، حتى الذين عندهم شيء التمسك بالدين تجدهم مالوا جدا إلى الدنيا، ولقد قال النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «وَاللَّهِ مَا الفَقْرَ أَخْشَى عَلَيْكُمْ، وَلَكِنِّي أَخْشَى أَنْ تُبْسَطَ عَلَيْكُمُ الدُّنْيَا، كَمَا بُسِطَتْ عَلَى مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ، فَتَنَافَسُوهَا كَمَا تَنَافَسُوهَا، وَتُهْلِكَكُمْ كَمَا أَهْلَكَتْهُمْ». هذا هو الذي يخشى منه اليوم.

و لهذا تجد الناس أكثر عملهم على الرفاهية وهذا فيه ترفيه، وهذا فيه نمو الاقتصاد، وهذا فيه كذا، وهذا فيه كذا قلّ من يقول: هذا فيه نمو الدين، هذا فيه كثرة العلم الشرعي هذا فيه كثرة العبادة قل من يقول هذا فهذا هو الذي يخشى منه اليوم، أما مسألة القبور ففي ظني أنها في طريقها إلى الزوال، سواء من أجل الدنيا، أم من أجل الدين الصحيح.

مطالب مرتبط:

(۴۰۲) طلب شفا مریض از مردگان

شکی نیست که کارشان منکر و ناشایست است و شخص مُرده هیچ سودی به دیگران نمی‌رساند؛ بر آنان واجب است از این کار به درگاه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کنند و شفا را فقط از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بخواهند...

ادامه مطلب …

(۳۹۹) حکم مساجدی که در آن‌ها قبر وجود دارد

مساجدی که در آن‌ها قبر وجود دارد از دو حالت خارج نیست: حالت اول: مسجد، پیش از قبر ساخته شده باشد حالت دوم: قبر، پیش از مسجد وجود داشته باشد...

ادامه مطلب …

(۴۰۰) حكم روشن کردن مکان قبر با شمع یا روغن

روشن کردن مکان قبرهای اولیاء و پیامبران، حرام است و از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روایت شده که چنین اشخاصی را لعنت نموده است؛ بنابراین روشن کردن قبور، در هر روزی که باشد، جایز نیست...

ادامه مطلب …

(۳۹۳) حکم شرعی در مورد زیارت قبور

زيارت قبور برای مردان، سنت است و پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آن ‌را انجام داده‌ و بدان سفارش نموده است. پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در آغاز آن ‌را حرام نمود سپس بدان سفارش نمود...

ادامه مطلب …

(۴۰۶) حکم ساختن مساجد بر قبر پیامبران و مشایخ اسلام

رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم افرادی که قبرها را مسجد قرار دهند را لعنت کرده است و این نهی در سنت بیان شده است....

ادامه مطلب …

(۴۰۴) حكم نماز در مساجدی که در آن قبور بعضی از صالحان وجود داشته باشد

باید بدانیم ساخت مسجد بر قبر، حرام است و صحیح نیست؛ یعنی بر حکام و والیان امور و دیگران جایز نیست بر قبرها مسجد بسازند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه