(۱) سوال: : منظور از این کلام رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چیست: «إنما بعثت رحمة للعالمین»^۱: «همانا من به عنوان رحمتی برای جهانیان مبعوث شده‌ام» ؟ آیا با استناد به این فرموده جایز است گفته شود محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم رحیم، کریم، علیم، حکیم یا دارای دیگر صفات الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌باشد؟

جواب:

توصیف پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به رؤوف و رحیم در قرآن کریم آمده است؛ ولی مختص مؤمنان است؛ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: (لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مِّنْ أَنفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُم بِالْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَّحِيمٌ) [توبه: ۱۲۸] : «یقیناً پیامبری از خود شما به ‌سویتان آمد که رنج‌های شما بر او دشوار است و بر هدایت شما سخت، اصرار دارد و با مؤمنان، روؤف  و مهربان است».

 الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ درباره‌ی رحمت بودن فرستاده‌اش می‌فرماید: (وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا رَحْمَةً لِّلْعَالَمِينَ) [أنبياء: ۱۰۷] : «تو را جز رحمتی برای جهانیان نفرستادیم» ولی معنای آیه این نیست که ایشان رحمت است؛ بلکه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به ‌وسیله‌ی ایشان به مخلوقاتش رحم و مهربانی نمود. یعنی: ما تو را نفرستادیم مگر این که به‌ وسیله‌ی تو به مخلوقات، رحم و مهربانی نماییم. بنابراین پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم کسی است که به ‌سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ راهنمایی می‌کند، شریعتش را تبیین می‌نماید و به سوی آن دعوت می‌دهد. بنابراین بعثت ایشان رحمتی برای جهانیان در دنیا و آخرت است.

سخن سؤال کننده: (همچنین دیگر صفات و اسماء الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ) را تأیید نکرده و به پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نسبت نمی‌دهیم؛ چون برخی از اسماء و صفات الله خاص الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است؛ از جمله‌: جبار، متکبر، قدوس و … که درست نیست کسی غیر از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ  به آن‌ها وصف شود.

***

1. [تخریج احمد ۵/۴۳۷؛، ابودادود: کتاب السنة، باب فی النهی عن سب اصحاب رسول الله ﷺ، شماره ۴۶۵۹] ↩︎