پنج‌شنبه 9 رمضان 1447
۷ اسفند ۱۴۰۴
26 فوریه 2026

(۲۵) اکتفا نمودن به پرداخت کمک‌های مالی به مستمندان

(۲۵) سوال: بعضی از مردم به مستمندان کمک‌های مالی پرداخت می‌کنند و به همین اکتفا کرده و واجباتی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرض گردانیده مانند نماز، روزه و… را به جای نمی‌آورند و ادعا می‌کنند که آنان عمل صالح انجام می‌دهند که البته این بهتر از کسانی است که فرایض را ادا کرده سپس مرتکب گناهان می‌شوند. همچنین ادعا می‌کنند با نیکی‌های مادی که انجام داده‌اند زودتر از کسانی که فرایض را انجام داده‌اند وارد بهشت خواهند شد بلکه چه ‌بسا افرادی که فرایض را انجام داده سپس مرتکب گناه شده‌اند بهشت بر آنان حرام شود اما این‌ها از بهشت محروم نمی‌شوند زیرا قلب‌هایشان پاک است و گناهی مرتکب نشده‌اند؛ حکم این افراد هر کجا باشند چیست؟

جواب:

شیخ ابن عثیمین رَحِمَهُ‌الله جواب دادند:

حکم این افراد این است که اگر یکی ازآن‌ها ادعا کرد گناهی ندارد؛ به او می‌گوییم: چه گناهی بزرگ‌تر از ترک نماز و شعائر اسلام وجود دارد؟ هرآنچه نیز بر مردم انفاق کنند از جمله رفع نیازمندی‌ها، یاری مستمند، اصلاح راه‌ها و… هیچ کدام از این کارها بدیشان سودی نخواهد رساند و همه‌اش پوچ خواهد بود، همان‌گونه که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَقَدِمنَاۤ إِلَىٰ مَا عَمِلُوا مِن عَمَل فَجَعَلنَـٰهُ هَبَاۤء مَّنثُورًا}[الفرقان ۲۳]  (ما به سراغ هرگونه عملی‌ که انجام داده‌ان می‌‌رویم، پس آن را -مانند- غبار پراکنده -در هوا- قرار می‌دهیم). همچنین می‌فرماید: {وَمَا مَنَعَهُم أَن تُقبَلَ مِنهُم نَفَقَـٰتُهُم إِلَّاۤ أَنَّهُم كَفَرُوا بِٱللَّهِ وَبِرَسُولِهِۦ وَلَا یَأتُونَ ٱلصَّلَوٰةَ إِلَّا وَهُم كُسَالَىٰ وَلَا یُنفِقُونَ إِلَّا وَهُم كَـٰرِهُونَ} [التوبة ۵۴] (هیچ چیز مانع قبول انفاق‌های آن‌ها نشد، مگر آن که به الله و پیامبرش کافر شدند و جز با کسالت – و بی میلی – برای نماز حاضر نمی‌شوند و جز با کراهت انفاق نمی‌کنند)، این افراد همه‌ی اعمالشان – حتی اگر سودش متعدی به غیر نیز باشد – نزد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برایشان سودی نداشته و آنان را به وی نزدیک نمی‌کند و اگر بر حالت ترک نماز از دنیا بروند در حالی مرده‌اند که کافر و جاودان در آتش جهنم خواهند بود. -پناه بر الله- .

پس بر آنان لازم است به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کرده و هرآنچه را بر آنان واجب نموده ادا نمایند.

این ادعا که هر کس احکام اسلام را انجام داده و مانند آنان انفاق نکند از ورود به بهشت محروم شده و بهشت برای آنان خواهد بود نیز ادعایی دروغین است بلکه هر کس احکام اسلام را انجام داده و در بعضی از چیزهایی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ خرج کردن مال در آن را بر او واجب گردانیده از وی بخل سر بزند او نیز مانند دیگران از اهل گناه و معصیت است که تحت مشیئت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ قرار می‌گیرد؛ اگر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بخواهد عذابش می‌دهد و اگر بخواهد وی را می‌بخشد. بنابراین چیزی که این افراد گفته‌اند ادعایی باطل و دروغین است.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: بعض الناس يقدمون المعونات المادية لبعض المساكين، ويكتفون بذلك ولا يؤدون فرائض الله -تعالى- كالصلاة والصوم وغيرهما، ويدَّعُون أنهم يعملون الصالحات، وأنهم خير عند الله من الذين يؤدون فرائض الله ثم يذنبون، وأنهم سيدخلون الجنة بما قدموا من حسنات مادية قبل الذين يؤدون الفرائض الله ثم يذنبون، وربما حُرِّمَت على الذين يؤدون الفرائض و يذنبون، و هم  لا يُحْرَمُون منها لأنهم أيضًا بيض القلوب غير مذنبين، فما الحكم في مثل هؤلاء أينما كانوا ؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الحكم في هؤلاء أنه إذا كان الواحد منهم يَدَّعِي أنه غير مذنب فإننا نقول: أي ذنب أعظم من ترك الصلاة وشعائر الإسلام؟ وما أنفقوه على الناس من سد الحاجات، وإعانة المحتاج، وإصلاح الطرق وغيرها، كل هذا لا ينفعهم كل هذا هباءً منثور كما قال الله -تعالى-: ﴿وَقَدِمْنَا إِلَى مَا عَمِلُوا مِنْ عَمَلٍ فَجَعَلْنَاهُ هَبَاءَ مَّنثُورًا﴾ [الفرقان: ٢٣]، وقال -تعالى-: ﴿وَمَا مَنَعَهُمْ أَن تُقْبَلَ مِنْهُمْ نَفَقَتُهُمْ إِلَّا أَنَّهُمْ كَفَرُوا بِاللَّهِ وَبِرَسُولِهِ، وَلَا يَأْتُونَ الصَّلَوَةَ إِلَّا وَهُمْ كُسَالَى وَلَا يُنفِقُونَ إِلَّا وَهُمْ كَرِهُونَ﴾ [التوبة: ٥٤]، فهؤلاء كل أعمالهم -ولو كانت متعديا نفعها إلى الغير- كلها لا تنفعهم عند الله ولا تقربهم إليه، وهم إن ماتوا على ترك الصلاة ماتوا كفارا مخلدين في النار، والعياذ بالله.

فعليهم أن يتوبوا إلى الله سبحانه وتعالى، وأن يقوموا بما أوجب الله عليهم.

ودعواهم أن من قام بشرائع الإسلام ولم ينفق إنفاقهم فإنه يُحرم دخول الجنة وتكون الجنة لهم، هذه دعوى كاذبة، بل إن من قام بشرائع الإسلام وحصل منه بخل في بعض ما أوجب الله عليه بذله، فإنه كغيره من أهل الذنوب والمعاصي تحت المشيئة، إن شاء الله -تعالى- عذبه، وإن شاء غفر له، فهذه التي قالها أولئك القوم دعوى باطلة كاذبة.

مطالب مرتبط:

(۲۴) کدام بهتر است: اسلام یا ایمان؟

ایمان کامل‌تر است، اگر ایمان نیز به ‌تنهایی ذکر شده و گفته شود: مؤمن و کافر، ایمان شامل اسلام می‌شود اما اگر با هم ذکر شوند - همانند آیه‌ی سوره‌‌ی حجرات - ایمان در قلب و اسلام در جوارح است و ایمان کامل‌تر است....

ادامه مطلب …

(۲۶) اکتفا نمودن به گفتن شهادتین در اسلام و ترک عمل

حتما باید الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را عبادت نموده و از رسول ‌الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم پیروی نماید که در غیر این صورت، صرفا جاری کردن شهادتین بر زبان کفایت نمی‌کند، منافقین شهادت می‌دهند هیچ معبودی - به حق - جز الله وجود ندارد و محمد پیامبر الله است لیکن ارکان اسلام را انجام نمی‌دهند و بدین خاطر است که مؤمن نیستند....

ادامه مطلب …

(۱۷) عقیده‌ی اسلامی صحیح

عقیده‌ی صحیح برای مسلمانان که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با وجود آن، نمازِ نمازگزاران را قبول می‌کند همان عقیده ای است که رسول ‌الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به جبرئیل در هنگام پرسش وی پیرامون ایمان پاسخ داد...

ادامه مطلب …

(۲۸) خواندن قرآن سبب ازدیاد قوّت ایمان

مادامی‌که بر دین اسلام ثابت ‌قدم هستی حیرتی که در ابتدای دعوتِ آنان بدان دچار شده‌ای ضرری برایت ندارد....

ادامه مطلب …

(۱۹) نقض يكی از ارکان شش گانه‌ی ایمان

اگر از روی "جحود" و "تکذیب" یکی از ارکان شش‌ گانه‌ی ایمان را نقض کند کافر است اما اگر بر اساس تأویل باشد - همانند کسانی که مسائلی را در باب قدر انکار کردند - کافر نمی‌شود.

ادامه مطلب …

(۱۶) اركان ايمان

ارکان ایمان شش رکن دارد: این ‌که به الله، ملائکه‌اش، کتاب‌هایش، پیامبرانش، روز آخرت و - خیر و شر - قضا و قدر ایمان داشته باشی.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه