چهارشنبه 19 ذیقعده 1447
۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
6 می 2026

(۱۰۵۴) استدلال کردن به احادیث بخاری و مسلم

(۱۰۵۴) سوال: امام مسجدی داریم که فقط به احادیث بخاری و مسلم استدلال می‌کند. آیا این کار درستی است؟

جواب:

درست آن است که تمام احادیث صحیحی که از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روایت شده‌اند، حجت هستند؛ چه در صحیحین باشند و چه در دیگر کتب. صحیحین تمام احادیث صحیح پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را جمع نکرده‌اند و احادیث صحیح دیگری وجود دارد که در صحیحین نیست. این در حالیست که مردم آن را قبول کرده، صحیحشان دانسته و به آن عمل کرده‌اند و به مقتضای آن معتقد شده‌اند. به این مرد گفته می‌شود: چرا فقط به آنچه امام بخاری و مسلم آورده‌اند استدلال می‌کنی و به احادیث دیگر، نه؟ اگر بگوید: چون کتابشان صحیح‌ترین کتاب است، می‌گوییم: اصل بر صحت حدیث است، پس بر تو واجب است هر حدیث صحیحی که در کتاب‌های حدیث وجود دارد را بپذیری.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: عندنا إمام مسجد لا يَسْتَدِل إلا بالأحاديث التي رواها الشيخان فقط، فهل هذا صحيح يا فضيلة الشيخ ؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الصحيح أن كل ما صح عن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- فهو حُجة، سواء كان من الصحيحين أو من غيرهما، والصحيحان لم يستوعبا جميع الأحاديث الصحيحة عن رسول الله -صلى الله عليه وعلى آله وسلم – ، بل هناك أحاديث صحيحة ليست في الصحيحين ولا في أحدهما، وقد قبلها الناس وصححوها وعملوا بها واعتقدوا بمقتضاها، فيقال لهذا الرجل: لماذا كنت تحتج بما رواه الشيخان البخاري ومسلم دون غيرهما؟ فإذا قال: لأن كتابيهما أصح الكتب. قلنا: إِذا الْمَدَارِ على الصحة، فأي كتاب كان فيه حديث صحيح فإنه يجب عليك أن تَقْبَلَه.

مطالب مرتبط:

(۱۰۵۵) کتاب‌های توصیه شده در حدیث

کتاب‌های زیادی در این زمینه تالیف شده‌اند که یکی از بهترین کتاب‌هایی که می‌توان نام برد، ریاض الصالحین تالیف علّامه نووی رَحِمَهُ‌الله است.

ادامه مطلب …

(۱۰۴۴) شروط حدیث صحیح کدام است؟

شروط حدیث صحیح پنج تاست: عدالت راوی و ضبط راوی و اتصال سند و معلل نبودن حدیث و شاذ نبودن سند و متن.عدم وجود یک شرط، صحت حدیث را زیر سوال می‌برد

ادامه مطلب …

(۱۰۵۰) آیا می‌توان به حدیث ضعیف استناد کرد؟

نمی‌توان به احادیث ضعیف استدلال کرد و به عنوان دلیل از آنها استفاده کرد. نسبت دادن آنها به پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هم جایز نیست مگر اینکه برای بیان ضعف آن باشد.

ادامه مطلب …

(۱۰۵۸) حکم روایت کردن حدیث به معنا

مشکلی ندارد. اما شایسته است آن را با گفتن: أو کما قال صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم پایان دهد تا کسی حدیث را با این لفظ حفظ نکند و تصور نکند که این همان لفظ حدیث از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است.

ادامه مطلب …

(۱۰۴۸) انواع احادیث نزد اهل سنت کدامند

حدیث به صحیح و حسن و ضعیف و موضوع تقسیم می‌شود. استناد به حدیث صحیح و حسن درست است. اما ضعیف دارای شروط است. موضوع کاملا مردود است

ادامه مطلب …

(۱۰۵۲) روش تشخیص بین حدیث صحیح و ضعیف

با استفاده از کلام اهل علم می‌توانیم به فرق بینشان پی ببریم، زیرا اهل علم صحیح و ضعیف را از هم جدا و بیان کرده‌اند یا مراجعه به کتب حدیث صحیح

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه