پنج‌شنبه 30 رمضان 1447
۲۸ اسفند ۱۴۰۴
19 مارس 2026

(۸۲۲) ختم کردن قرآن در نمازهای جهریه

(۸۲۲) سوال: بسیاری از ائمه‌ی مساجد در غیر رمضان قرآن را از اول بقره شروع می‌کنند که در نمازهای جهریه، آن را تا سوره‌ی ناس، ختم کنند. گفته‌اند این کار بدعت است. اما برخی از آنها می‌گویند این کارشان برای مراجعه‌ی حفظ و تقویت آن است. همچنین برای شنواندن آن عده از آیات قرآن به نمازگزاران است که کمتر آنها را می‌شنوند. نظر شما در این مورد چیست؟

جواب:

علما ذکر کرده‌اند که بهتر است انسان در نماز صبح از سوره‌های بلندِ مفصّل را بخواند. در نماز مغرب از سوره‌های کوتاهِ مفصَّل استفاده نماید. در دیگر نمازها هم از سوره‌های متوسط مفصّل بخواند.

سوره‌های مفصل از سوره‌ی (ق) تا سوره‌ی (ناس) هستند. سوره‌های مفصل طولانی، از (ق) تا سوره‌ی (عمّ)، مفصَّل کوتاه، (ضحی) تا آخر قرآن است و سوره‌های مفصَّل متوسط نیز از سوره‌ی (عمّ) تا سوره‌ی (ضحی) هستند.

اهل علم چنین گفته‌اند و آنچه شایسته است انسان انجام دهد نیز همین است. حکمت آن نیز این است که وقتی مردم این سوره‌ها را می‌شنوند، از حفظ کرده و حفظ آن برایشان راحت‌تر است.

بنده از میان اهل علم کسی را نمی‌شناسم که گفته باشد بهتر است از اول تا آخر قرآن را بخواند که بدین وسیله مردم همه‌ی قرآن را گوش داده باشند. دیگر اینکه امکان ندارد همه‌ی قرآن را به مردم بشنواند. چون مدتی طول می‌کشد که تا آخر قرآن برسد و جماعت مسجد تغییر می‌کنند؛ می‌روند و می‌آیند و همه‌ی قرآن را نخواهند شنید.

حال وقتی چنین کاری سنت نیست و علما هم گفته‌اند سنت این است که قرائت قرآن در نماز، از سوره‌های مفصل باشد، بهتر این است که انسان از آنچه علما کرده‌اند، پیروی نماید. همچنین اگر انسان بخواهد در نماز، قرآن را از اول تا آخرش بخواند، فایده‌ای که ذکر کردیم حاصل نمی‌شود. بنا بر این بهتر است از این کار دست کشیده و در نماز سوره‌هایی را بخواند که همه می‌خوانند.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل كثير من أئمة المساجد يقرؤون قراءة متسلسلة من البقرة وحتى سورة الناس في غير رمضان، وقيل: إن هذا بدعة، ويحتج بعضهم بالمراجعة، وضبط الحفظ وإسماع الجماعة آيات مباركات من القرآن الكريم قل أن يسمعوها، فما رأي فضيلتكم في هذا؟

فأجاب رحمه الله تعالى: ذكر العلماء -رحمهم الله- أنه ينبغي للإنسان أن يقرأ في صلاة الفجر من طوال المفصل وفي صلاة المغرب من قصاره، وفي الباقي من أوساطه.

والمفصل أوله سورة (ق) وآخره آخر، القرآن، وطواله من (ق) إلى (عم)، وقصاره من (الضحى) إلى آخر القرآن وأوساطه من (عم) إلى (الضحى). هكذا قال أهل العلم والذي ينبغي للإنسان أن يفعل هكذا؛ لأن من الحكمة في ذلك أن هذا المفصل إذا ورد على أسماع الناس حفظوه وسهل عليهم حفظه، ولم أعلم أن أحدًا من أهل العلم قال: إنه ينبغي أن يقرأ من أول القرآن إلى آخره متسلسلا ليسمع الناس جميع القرآن، ولا يمكن أيضًا أن يسمع الناس جميع القرآن، لأنه سيبقى مدة إلى أن ينتهي إلى آخر القرآن، وسيتغير الناس يذهبون ويجيئون ولا يسمعون كل القرآن.

وإذا لم يكن هذا من السُّنَّة، والعلماء ذكروا أن السُّنَّة القراءة في المفصل، فالأولى للإنسان أن يتبع ما كان عليه العلماء، والفائدة التي أشرنا إليها – من أن العامة إذا تكررت عليهم سور المفصل حفظوها – لا تدرك بما إذا قرأ الإنسان القرآن من أول القرآن إلى آخره، فالأولى العدول عن هذا، وأن يقرأ كما يقرأ الناس.

مطالب مرتبط:

(۸۲۱) تقسیم بدعت به حسنه و سیئه

اموری که در ختم قرآن مشروعیت ندارند. همچنین تقسیم بدعت به بدعت حسنه و بدعت سیئه درست نیست و بدعت، گمراهیست و چیزی که گمراهی باشد، حسنه نیست.

ادامه مطلب …

(۸۲۰) حکم جمع کردن ختم قرآن در یک روز معین

مهم‌ترین مساله در این زمینه این است که هر کس در نماز تراویح، امامت می‌کند، در نمازش طمأنینه داشته باشد تا نمازگزاران نیز نمازشان را با آرامش و طمانینه بخوانند.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه