یکشنبه 3 شوال 1447
۲ فروردین ۱۴۰۵
22 مارس 2026

(۸۱۷) صدق الله العظیم در پایان قرائت بدعت است

(۸۱۷) سوال: از برادری شنیدم که می‌گوید: گفتن عبارت (صدق الله العظیم) بعد از پایان تلاوت، بدعت است. آیا این سخن صحت دارد؟

جواب:

بله، خاتمه دادن به تلاوت با جمله‌ی (صدق الله العظیم)، بدعت است. چون گفتن آن در پایان تلاوت، از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحاب ایشان رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم وارد نیست. از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روایت شده که فرمود: «بر شماست عمل به سنت من و سنت خلفای راشدین هدایت یافته‌ی پس از من. به آن تمسّک جسته و به آن محکم چنگ زنید و از امور نوظهور در دین بر حذر باشید. چرا که هر امرِ نوظهوری بدعت و هر بدعتی گمراهیست».[۱] بنا بر این وقتی کسی قرآن می‌خواند باید خاتمه‌ی تلاوتش، آخرین آیه‌ای باشد که تلاوت می‌کند و چیزی به آن نیفزاید.

***


[۱] سنن ابو داود: کتاب السنة، باب فی لزوم السنة. حدیث شماره (۴۶۰۷). سنن ابن ماجه: کتاب المقدمة، باب اتباع سنة الخلفاء الراشدین المهدیین. حدیث شماره (۴۲). سنن دارمی: کتاب المقدمة، باب اتباع السنة. حدیث شماره (۹۶). مسند احمد: مسند عرباض بن ساریه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ. حدیث شماره: (۱۷۱۴۴)، از عرباض بن ساریه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ با این لفظ: «فَعَلَيْكُمْ بِسُنَّتِي وَسُنَّةِ الْخُلَفَاءِ الْمَهْدِيِّينَ الرَّاشِدِينَ، تَمَسَّكُوا بِهَا وَعَضُّوا عَلَيْهَا بِالنَّوَاجِذِ، وَإِيَّاكُمْ وَمُحْدَثَاتِ الْأُمُورِ، فَإِنَّ كُلَّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ، وَكُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: سمعت من بعض الإخوة أن كلمة (صدق الله العظيم) بعد التلاوة بدعة، فهل هذا صحيح؟

فأجاب رحمه الله تعالى: نعم ختم تلاوة القرآن بقول: صدق الله العظيم بدعة، وذلك لأنه لم يرد عن النبي صلى الله عليه وسلم ولا عن أصحابه أنهم كانوا يختمون قراءتهم بقول: صدق الله العظيم وقد ثبت عن النبي – عليه الصلاة والسلام- أنه قال: «عليكم بسُنّتي وسُنّة الخلفاء الراشدين المهديين من بعدي، تمسكوا بها وعَضُّوا عليها بالنَّوَاجِذِ، وإياكم ومحدثات الأمور، فإن كل محدثة بدعة، وكل بدعة ضلالة»، وعلى هذا فينبغي للقارئ إذا انتهى من قراءته أن ينهيها بآخر آية يتلوها، بدون أن يضيف إليها شيئًا.

مطالب مرتبط:

(۸۱۶) جمله‌ی صدق الله العظیم در انتهای قرائت

گفتن صدق الله العظیم در پایان تلاوت، مشروع نیست. زیرا عمل رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم چنین نبوده است.

ادامه مطلب …

(۸۱۹) وقف بین آیات و گفتن صدق الله العظیم

گفتن صدق الله العظیم پس از پایان قرائت قرآن از رسول الله و صحابه ثابت نیست و آنها این را نگفته‌اند. بنا بر این گفتنش بدعت است و نباید گفته شود.

ادامه مطلب …

(۸۱۸) گفتن صدق الله العظیم پس از فاتحه

احادیثی که در متن فتوا آمد، دلالت می‌کنند که گفتن صدق الله العظیم، نزد پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحابشان رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم نبوده و در نماز و یا خارج از نماز آن را نگفته‌اند.

ادامه مطلب …

(۸۱۵) (صدق الله العظیم) گفتن پس از اتمام قرائت

گفتن (صدق الله العظیم) پس از اتمام قرائت بدعت است و درست نیست که گفته شود. زیرا از رسول الله و صحابه روایت نیست که چنین کرده باشند.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه