(۸۰۷) سوال: آیا دریافت پاداش در قبال آموزش قرآن جایز است؟

جواب:

گرفتن دستمزد در مقابل آموزش قرآن، جایز است. به دلیل این حدیث که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «بهترین چیزی که در مقابل آن دستمزد می‌گیرید، کتاب الله است»._[۱] اما اینکه فقط شخص تلاوت کند و در قبال آن پول بگیرد، جایز نیست. زیرا قرائت قرآن عبادت است و نباید برای عبادت، دستمزدی دریافت کرد.

از اینجا معلوم می‌شود آنهایی که هنگام عزارداری، چندین قاری یا یک قاری می‌آورند تا قرآن بخواند، مرتکب اشتباه می‌شوند. آنها فکر می‌کنند این کار برای میت سودمند است. در حالی که این کار اگر در مقابل دستمزد باشد، هیچ سودی برای میت ندارد. زیرا قاری قرآنی که در مقابل دستمزد، قرآن می‌خواند، هیچ ثوابی در آخرت و نزد الله ندارد. وقتی ثوابی نداشته باشد، طبیعتا میت نیز هیچ نفعی از این قرائت نمی‌برد. پس چنین عملی حرام است؛ چون تعاون بر گناه و نافرمانی است. چه بسا حتی پول پرداختی به این قاری، از مال میت برداشته شود. در حالی که ممکن است مال میت شامل وصیت میت باشد. یا امکان دارد در میان ورثه، کسانی باشند که هنوز به سن بلوغ نرسیده‌اند و از مال آنها و مال وصیت، به ناحق برداشته شود. این یک تجاوز آشکار است.

از این رو به آن عده از بردران که میت دارند، نصیحت می‌کنم از چنین اموری دوری کنند و خود را به صبر و انتظار پاداش از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آراسته نمایند. رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به یکی از دخترانش که فرزندش مرده یا در حال مرگ بود، توسط قاصدی که فرستاد، فرمود: «او را دستور ده که صبر کند و از الله امید ثواب داشته باشد، چرا که برای الله است آنچه بگیرد و آنچه عطا فرماید و هر چیزی نزد الله دارای اجلی مشخص است».^[۲]

^[۱] صحیح بخاری: کتاب الطب، باب الشرط فی الرقیة. حدیث شماره (۵۴۰۵)، از عبدالله بن عباس رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُمَا با این لفظ: «إِنَّ أَحَقُّ مَا ‌أَخَذْتُمْ ‌عَلَيْهِ ‌أَجْرًا كِتَابُ اللَّهِ».

^[۲] صحیح بخاری: کتاب الجنائز، باب قول النبی صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «یعذّب المیّت ببعض بکاء أهله علیه». حدیث شماره (۱۲۸۴). صحیح مسلم: کتاب الجنائز، باب البکاء علی المیّت، حدیث شماره (۹۲۳)، از اسامه بن زید رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُمَا با این لفظ: «إِنَّ لِلَّهِ مَا أَخَذَ وَلَهُ مَا أَعْطَى. وَكُلُّ شَيْءٍ عِنْدَهُ بِأَجَلٍ مُسَمًّى. فَلْتَصْبِرْ وَلْتَحْتَسِبْ».