دوشنبه 4 شوال 1447
۳ فروردین ۱۴۰۵
23 مارس 2026

(۸۰۶) استخدام شخص در رمضان برای قرائت قرآن

(۸۰۶) سوال: حکم شرع در مورد شخصی که در شب‌های رمضان اجاره می‌شود تا در مقابل مبلغی که خودش مشخص می‌کند، قرآن بخواند، چیست؟ آیا کسی که چنین شخصی را اجاره می‌کند، گناهکار است؟

جواب:

اجاره کردن شخص برای قرائت قرآن جایز نیست.

اجیر کردن یک نفربرای اینکه قرآن بخواند تا تو با گوش دادن به قرائتش، ثواب ببری، درست نیست. زیرا قرائت قرآن یکی از اعمالی است که موجب تقرب انسان به الله عزوجل است. هر چیزی که انسان را به الله نزدیک می‌کند، عبادت است. گرفتن اجر دنیوی نیز در مقابل عبادت، جایز نیست؛ چه در رمضان باشد و چه در غیر رمضان.

از اینجا معلوم می‌شود کسانی که هنگام فوت مردم، یکی را اجیر می‌کنند تا به گمانشان بر روح میت قرآن بخواند، اشتباه می‌کنند. این کار حرام بوده و قاری هیچ ثوابی از قرائتش ندارد. در نتیجه، اجاره کردن چنین شخصی، هدر دادن مال است.

باری از امام احمد رَحِمَهُ‌الله در مورد شخصی سوال شد که به مردم گفته: اگر می‌خواهید در رمضان برایتان امامت کنم، باید فلان مقدار به من بدهید. گفتند: «پناه بر الله! چه کسی پشت سر چنین شخصی نماز می‌خواند»؟[۱]

اما دستمزد گرفتن در مقابل تعلیم قرآن، یا در مقابل خواندن بر مریض یا کسی که عقرب او را گزیده و امثال اینها، اشکالی ندارد. به دلیل اینکه رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده: «بهترین چیزی که در مقابل آن دستمزد می‌گیرید، کتاب الله است».[۲] بنا بر این فرق است بین اینکه کسی را استخدام کنند که فقط قرآن بخواند و استخدام کسی برای کاری که فقط با قرائت قرآن حاصل می‌شود. دومی جایز است، اما اولی خیر.

* * *


[۱] المغنی، (ج۲، ص۲۲)، و مطالب أولی النهی، (ج۱، ص۶۵۳).

[۲] صحیح بخاری: کتاب الطب، باب الشرط فی الرقیة، حدیث شماره (۵۴۰۵)، از عبدالله بن عباس رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُمَا با این لفظ: «إِنَّ أَحَقُّ مَا ‌أَخَذْتُمْ ‌عَلَيْهِ ‌أَجْرًا كِتَابُ اللَّهِ».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم الشرع في نظركم في القارئ يُسْتَأْجَرُ في ليالي رمضان، يقرأ بأجر يقوم هو بتحديده؟ وهل على الذي يقوم بالتأجير في شهر رمضان إثم؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: الاستئجار على قراءة القرآن لا يجوز، أي: إنه لا يجوز أن تستأجر شخصًا يقرأ القرآن عليك للتعبد بالاستماع إليه، وذلك لأن قراءة القرآن قربة تقرب إلى الله عز وجل، وكل شيء يقرب إلى الله فهو عبادة، والعبادة لا يجوز أخذ الأجر الدنيوي عليها، سواء كان ذلك في رمضان أو في غير رمضان. وبذلك يتبين لنا خطأ ما يفعله بعض الناس إذا مات لهم الميت استأجروا قارئًا يقرأ القرآن يزعمون على روح الميت، فإن هذا محرم، ولا أجر للقارئ على قراءته هذه، وعلى هذا فيكون استئجاره إضاعة للمال بدون فائدة، وقد سئل الإمام أحمد رحمه الله عن رجل قال لقوم: أنا لا أصلى بكم في رمضان إلا بكذا وكذا. فقال رحمه الله: «نعوذ بالله ! من يصلي خلف هذا؟». وأما أخذ الأجرة على تعليم القرآن، أو على قراءته على مريض أو لديغ أو ما أشبه ذلك، فلا بأس به، لقول النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «إن أحق ما أخذتم عليه أجرًا كتاب الله»، فيفرق بين من يستأجر لمجرد التلاوة، ومن يستأجر لعمل يحصل بالقراءة، أي بقراءة القرآن، فالثاني جائز، والأول غير جائز.

مطالب مرتبط:

(۸۰۵) دریافت دستمزد در مقابل قرائت قرآن

حکم دریافت پول در مقابل قرآن خوانی چیست؟ این کار حرام است و پول حاصله از این عمل، حلال نمی‌باشد. چرا که سود این کار همگانی نیست.

ادامه مطلب …

(۸۰۴) قرائت قرآن در تعزیه در قبال دریافت پول

آیا دریافت پول در قبال قرائت قرآن جایز است؟ آیا می‌توان در عزاداری‌ها کسانی را برای قرائت قرآن استخدام کرد؟

ادامه مطلب …

(۸۰۳) دریافت پاداش برای قرآن خوانی در مراسمات

(۸۰۳) سوال: حکم شرع در مورد کسانی که در مراسم ازدواج، استخدام می‌شوند و برایشان خیمه‌ای زده می‌شود تا به صورت ساعتی در مقابل مبالغ بالا، قرآن بخوانند، چیست؟ این پدیده در بعضی جاها مشاهده می‌شود. آیا چنین کاری جایز است؟ جواب: شکی در این نیست هدایتی که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آورده، بهترین هدایت است. […]

ادامه مطلب …

(۸۰۲) دریافت اجرت در قبال قرائت قرآن

(۸۰۲) سوال: در بسیاری از جاها مشاهده می‌شود که یک قاری را اجاره می‌کنند تا قرآن بخواند. آیا برای قاری جایز است در مقابل قرائتش، دستمزد بگیرد؟ آیا کسی که به او دستمزد می‌دهد، گنهکار است؟ جواب: اجاره کردن کسی برای قرائت قرآن، باطل است. در نتیجه این کار برای هیچ کدام از طرفین، یعنی […]

ادامه مطلب …

(۸۰۷) دریافت پاداش در قبال آموزش قرآن

(۸۰۷) سوال: آیا دریافت پاداش در قبال آموزش قرآن جایز است؟ جواب: گرفتن دستمزد در مقابل آموزش قرآن، جایز است. به دلیل این حدیث که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «بهترین چیزی که در مقابل آن دستمزد می‌گیرید، کتاب الله است».[۱] اما اینکه فقط شخص تلاوت کند و در قبال آن پول بگیرد، جایز نیست. زیرا […]

ادامه مطلب …

(۸۰۰) شغل قرآن خوانی و دریافت دستمزد

(۸۰۰) سوال: حکم شرع در مورد کسانی که قرائت قرآن کریم را به عنوان شغل خود انتخاب کرده‌اند چیست؟ مثلا کسانی که در عزاداری، مبالغ زیادی بابت قرائت قرآن می‌گیرند؟ جواب: این کار حرام است. راهی که اینها به عنوان کسب درآمد انتخاب کرده‌اند، مشروع نیست. زیرا قرآن نازل شده تا مسلمان با قرائت و […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه