(۸۰۵) سوال: حکم کسانی که در قبال قرائت قرآن مبالغ بالایی به عنوان دستمزد میگیرند، چیست؟
جواب:
اگر قاری به خاطر دریافت مبلغی به عنوان دستمزد، قرآن بخواند، مالی که میگیرد حرام است. چون هیچ کس از قرائتش سودی نمیبرد. بلکه او به تنهایی سود میکند. پس اگر در مقابل قرائتش پاداش دنیوی گرفت، از پاداش اخروی محروم میگردد.
اما اگر در مقابل اجرت، به مردم قرآن یاد میدهد، درست است. یا مثلا معلم کسی میشود تا سورهی بقره را حفظ کند و بگوید: در مقابل سورهی بقره، فلان قدر میگیرم؛ بنا بر صحیحترین قول، جایز است. گرفتن دستمزد در قبال تعلیم قرآن، جایز است، نه در مقابل قرائت قرآن. چون قرائت قرآن، به کسی نفعی نمیرساند. اما سود تعلیم قرآن، به دیگران هم میرسد. به همین خاطر رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم فرمودند: «شایستهترین چیزی که در مقابل آن دستمزد میگیرید، قرآن است».[۱] یعنی دریافت دستمزد در مقابل تعلیم قرآن.
بنا بر این اگر شخصی قرآن را در مقابل دستمزد به مردم بیاموزد، به دلیل حدیثی که ذکر شد، اشکالی ندارد. فرقی نمیکند این دستمزد در مقابل مقدار مشخصی باشد؛ مثلا بگوید: هر جزء یا سورهای که آموزش بدهم، فلان قدر میگیرم، یا در قبال زمان آموزش دستمزد بگیرد. مثلا بگوید: ساعتی فلان مقدار میگیرم و آموزش میدهم.
* * *
[۱] صحیح بخاری: کتاب الطب، باب الشرط فی الرقیة، حدیث شماره (۵۴۰۵)، از عبدالله بن عباس رَضِيَاللهُعَنْهُ با این لفظ: «إِنَّ أَحَقُّ مَا أَخَذْتُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا كِتَابُ اللَّهِ».