(۷۳۴) سوال: گاهی پیش میآید که تفسیر آیه یا کلمهای در قرآن از ما سوال میشود و ما آیه را بر اساس ظنّ غالب خود تفسیر میکنیم. آیا این کار اشکالی دارد؟
جواب:
اگر کسی که آیه را بر حسب ظن غالب خود تفسیر میکند، به زبان عربی آشناست، اشکالی ندارد. اما اگر بخواهد با تخمین قرآن را تفسیر کند، جایز نیست؛ زیرا کسی که قرآن را تفسیر میکند، در واقع دارد منظور الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ را بازگو میکند که الله چنین و چنان خواسته. این موضوع بسیار خطرناک است. زیرا الله تعالی روز قیامت از او سوال میکند: چگونه بدون اینکه علم داشته باشی، گواهی دادی که من چنین و چنان خواستهام؟ به همین خاطر است که از تفسیر قرآن به وسیلهی نظر و رای شخصی، تحذیر داده شده و هر کس قرآن را تفسیر به رأی کند، حتی اگر تفسیرش درست باشد باز هم اشتباه کرده است. اما کسی که به لغت عربی آشنایی دارد و قرآن را بر اساس مقتضای لغت عربی تفسیر کند، اشکالی ندارد. با این حال باز هم باید به قول مفسرین در تفسیر آن آیه مراجعه کند. اما اگر این بحث بین طلاب علم باشد و در آخر همه به کتابهای تفسیر مراجعه میکنند، اشکالی ندارد؛ چون حرفشان از روی جزم نیست و بلکه نظرشان را به یکدیگر عرضه میکنند و ممکن است بعدا که پی به اشتباهش برد، از آن رجوع نماید.
***