پنج‌شنبه 25 جمادی‌الاول 1448
۱۴ آبان ۱۴۰۵
5 نوامبر 2026

(۶۹۸) وظیفه‌ی دعوتگران در مورد تدریس عقیده

(۶۹۸) سوال: تدریس عقیده، یک موضوع بسیار مهم است. حال وظیفه‌ی دانشجویان و دعوتگران به سوی الله در این زمینه چیست؟

جواب:

واقعیت این است که مردم چه در زمینه‌ی عقیده و چه غیر عقیده، جهل بسیاری دارند. اما – الحمدلله – مردم تا حدودی رو به علم آورده و حتی بعضی از آنها دچار غلو شده‌اند تا جایی که حتی در عقیده نیز غلو می‌کنند. در مورد مسائلی صحبت می‌کنند و می‌خواهند آنها را اثبات کنند که سلف در مورد آنها چیزی نگفته‌اند. اما بر دانشجویان و طلاب علم واجب است که بر حسب موقعیت با مردم سخن بگویند؛ مثلا اگر دیدیم اهالی یک منطقه در باب عقیده به انحراف رفته‌اند، روی عقیده تمرکز کرده و به صورت قوی آن را مطرح کنیم. اگر دیدیم کسانی دیگر در باب نماز جماعت تنبلی می‌کنند، در مورد نماز جماعت صحبت کنیم. بنا بر این دعوت و اصرار بر دعوت بر حسب موقعیت و وضعیت موجود است. الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ} [نحل: ۱۲۵]: (مردمان را با حکمت و موعظه‌ی نیکو به راه پروردگارت فراخوان، و با ايشان به شيوه‌ی هرچه نيكوتر و بهتر گفتگو كن). حال اگر کسانی را دیدیم که نماز را به صورت شایسته برگزار می‌کنند، اما در مورد زکات، سهل انگاری دارند، ما روی قضیه‌ی نماز تمرکز کنیم چون مهم‌تر از زکات است؟ یا چون در موضوع زکات تساهل دارند،  باید تمرکز خود را روی زکات بگذاریم؟ جواب، دومی است؛ زیرا هر سخن جایی و هر نکته مکانی دارد و حکیم آن است که کاری را انجام دهد که می‌بیند مردم به آن نیاز دارند؛ چه این احتیاج در باب عقیده باشد و چه در باب دیگر مسائل.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: فضيلة الشيخ تدريس العقيدة أمر مهم، فماذا يجب على طلاب العلم والدعاة إلى الله حيال ذلك؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الواقع أن الناس عندهم جهل كثير في العقيدة وغير العقيدة، لكن أصبح – والحمد لله – عند الناس إقبال على العلم، وبعضهم عنده إقبال زائد يغالي حتى في العقيدة، يتكلم في أشياء ما تكلم فيها السلف يريد إثباتها، لكن على طلبة العلم أن يُكَلَّموا الناس بحسب الحال، فمثلا إذا رأينا أهل قريةٍ انحرفوا في العقيدة نركز على العقيدة ونبحث فيها بحثا قويًا، وإذا رأينا آخرين فرطوا في صلاة الجماعة تكلمنا في صلاة الجماعة، فتكون الدعوة والإلحاح فيها على حسب ما تقتضيه الحال، قال الله -عز وجل : ﴿ أَدْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَحَدِلْهُم بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ ﴾ [النحل: ١٢٥]، وإذا رأينا أناسًا يقيمون الصلاة كما ينبغي وعندهم تفريط في الزكاة، فهل نركز على الصلاة لأنها أهم من الزكاة؟ أو نركز على الزكاة لأنهم مفرطون فيها؟ الجواب الثاني فلكل حال مقال والحكيم يفعل ما يرى الناس في ضرورة إليه، سواء في العقيدة أو في أعمال الجوارح.

مطالب مرتبط:

(۶۶۰) سوال: بهترین کتاب عقیده برای حفظ

(۶۶۰) سوال: بهترین کتاب برای حفظ در زمینه‌ی عقیده چیست؟ همچنین بهترین شرحی که بر این کتاب داده شده و چند شرح دیگر بر همین کتاب را معرفی نمایید. جواب: یکی از بهترین کتاب‌ها در عقیده، کتاب (العقیدة الواسطیة) تألیف شیخ الاسلام ابن تیمیه می‌باشد که رساله‌ای مختصر و بسیار مفید است. در این کتاب […]

ادامه مطلب …

(۷۰۲) عمل برخی ملعمین در فصل امتحانات

(۷۰۲) خانمی پرسیده: معلم است و زیاد می شنود که همکارانش در مدرسه، وقت امتحانات که نزدیک می‌شود، جزوه‌ای از آنچه تدریس شده را آماده کرده و آن را برای دانش آموزان می‌خوانند و سوالات امتحان نیز از این جزوه طرح می‌شوند. آیا این کار جایز است؟ جواب: به هیچ عنوان جایز نیست که معلم […]

ادامه مطلب …

(۶۴۰) سوال: بهترین روش برای حفظ قرآن

(۶۴۰) سوال: به نظر شما بهترین روش برای حفظ قرآن کریم چیست؟ سوال دیگر اینکه آیا جایز است تنها جزء معینی از قرآن مثل جزء ۲۶ را بخوانم و حفظ کنم و بقیه‌ی قرآن را رها کنم؟ جواب: بهترین راه برای حفظ قرآن زمانی است که سن انسان کم باشد؛ چرا که حفظ برای شخص […]

ادامه مطلب …

(۶۹۰) حکم پاسخ دادن به سوالات شرعی

(۶۹۰) سوال: اگر کسی از من در مورد یک مساله‌ی شرعی سؤال کرد، جوابش را با چیزهایی که از مطالعه‌ی کتاب‌های دینی می‌دانم، یا با گوش دادن به نوارهای دینی یا چیزهایی که در این برنامه شنیده و یاد گرفته‌ام بدهم، یا اینکه بگویم: نمی‌دانم؟ جواب: بر تو واجب است که وقتی کسی از تو […]

ادامه مطلب …

(۶۷۵) نظر شریعت در مورد کتاب‌های صوفیه

(۶۷۵) سوال: نزد ما بسیاری از کتاب‌های تصوف وجود دارد. نظر شرع در مورد این کتاب‌ها و در مورد تصوف چیست؟ جواب: نظرم در مورد تصوف و دیگر فرقه‌هایی که در اسلام بدعت وارد کرده‌اند، همان است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به امتشان فرمودند: «بر شما لازم است که روش من و روش خلفای برحق […]

ادامه مطلب …

(۶۸۱) کتاب (المأثورات) و (الدعاء المستجاب)

(۶۸۱) سوال: جناب شیخ! نظر شما در مورد کتاب (المأثورات) و (الدعاء المستجاب) چیست؟ جواب: کتاب «الدعاء المستجاب» حاوی روایات بدعی است که صحت ندارند و توصیه نمی‌کنم کسی آن را بخواند. البته اشکالی ندارد که طالب علم آن را بخواند تا از روایاتش دوری کند. البته که چیزهای مفیدی نیز در آن وجود دارد. […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه