پنج‌شنبه 3 محرم 1448
۲۸ خرداد ۱۴۰۵
18 ژوئن 2026

(۶۴۸) سوال: کتاب‌های مفید در اصول دین و احکام

(۶۴۸) سوال: کتاب‌هایی که یک مسلمان برای یادگیری اصول دین به آنها نیاز دارد تا احکام شرعی صحیح را از خلال آنها بفهمد، کدامند؟ ضمن اینکه من در برنامه‌ی شما شنیدم که در کتاب‌های روایت شده با سند، برخی از مطالب غیر صحیح وجود دارد. خواهش می‌کنم مهم‌ترین و مفیدترین کتاب‌ها را به من معرفی نمایید.

جواب:

مهم‌ترین کتاب برای خواندن و فهمیدن، قرآن است. حصول این امر با خواندن تفاسیر قابل اعتما یا با آموختن از اهل علم امکان پذیر است. مرحله‌ی بعد، پند گرفتن از مواعظ و احکامی است که ذکرشان در قرآن به میان آمده است. الله تعالی فرموده: {كِتَابٌ أَنْزَلْنَاهُ إِلَيْكَ مُبَارَكٌ لِيَدَّبَّرُوا آيَاتِهِ وَلِيَتَذَكَّرَ أُولُو الْأَلْبَابِ}. [ص: ۲۹]: (کتاب پر خير و برکتی است که آن را برای تو فرو فرستاده‌ايم تا در آياتش بينديشند و خردمندان پند گيرند).

بعد از آن سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است. از جمله کتاب‌هایی که در این زمینه تألیف شده، کتاب‌های (منتقی الاخبار) و (بلوغ المرام) است. این کتاب‌ها را بخوان و به شرح‌هایی که بر آنها داده شده مراجعه کن و اگر در آنها به مشکلی برخوردی، از علمایی که در دیانت و علمشان مورد اعتماد هستند، سوال کن.

سپس بر حسب توجیه و راهنمایی اهل علمی که نزد شما موجود هستند، کتاب‌های فقهی را مطالعه کن.

اگر انسان نیتش برای طلب علم صحیح باشد، الله تعالی راه را برای او آسان می‌کند. در حدیث صحیح از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آمده که فرمودند: «هرکس راهی را در پيش بگيرد که از آن راه علم را جستجو کند، الله راهی به سوی بهشت برای او آسان می‌گرداند».[۱]

***

[۱] صحیح مسلم: کتاب الذکر و الدعاء و التوبة و الإستغفار، باب فضل الإجتماع علی تلاوة القرآن، حدیث شماره (۲۶۹۹). سنن ترمذی: ابواب العلم عن رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ، باب فضل طلب العلم، حدیث شماره (۲۶۴۶). سنن ابن ماجه: المقدمة، باب فضل العلماء و الحثّ علی طلب العلم، حدیث شماره (۲۲۵)، از ابوهریره رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ با این لفظ: «مَنْ سَلَكَ طَرِيقًا يَلْتَمِسُ فِيهِ عِلْمًا سَهَّلَ اللهُ لَهُ طَرِيقًا إِلَى الْجَنَّةِ».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما هي الكتب التي تفقه المسلم في أصول دينه، وتوضح له الأحكام الشرعية الصحيحة؟ علما أنني سمعت في برنامجكم أن بعض الكتب غير مستندة إلى الصحة فيما تشتمل عليه، فأرجو إرشادي إلى أهم تلك الكتب الصحيحة ؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أهم الكتب كتاب الله -عز وجل-، قراءته وتعلم معناه، إما من خلال التفاسير الموثوقة، وإما على أحد أهل العلم، ثم تتذكر ما في القرآن من مواعظ وأحكام، لقول الله -تعالى-: ﴿ كِتَبُ أَنزَلْتَهُ إِلَيْكَ مُبَرَكَ لِيَدَّبَّرُوا ءَايَتِهِ، وَلِيَتَذَكَرَ أُولُوا الْأَلْبَبِ ﴾ [ ص: ٢٩].

وبعد ذلك سنة الرسول -عليه الصلاة والسلام-، ومن الكتب المؤلفة فيها: كتاب (منتقى الأخبار) و كتاب (بلوغ المرام)، تدرسها وتراجع شروحهما، وتسأل عما أشكل عليك فيهما أهل العلم الموثوق بعلمهم ودينهم.

ثم ما تيسر لك من كتب الفقه على حسب توجيه أهل العلم في بلدك، سلك له وإذا حصل للإنسان نية صحيحة في طلب العلم فإن الله -تعالى- ييسر طريقه، وفي الحديث الصحيح عن النبي – عليه الصلاة والسلام-: «من طريقا يلتمس فيه علما، سهل الله له به طريقا إلى الجنة».

|||

مطالب مرتبط:

(۶۵۳) سوال: بهترین کتاب در علوم حدیث برای حفظ

(۶۵۳) سوال: بهترین کتاب برای حفظ در علوم حدیث چه کتابی است؟ همچنین بهترین شرحی که بر آن نوشته شده، چه کتابی است؟ جواب: ظاهرا منظور سؤال کننده کتاب حدیث در مورد احکام است که یکی از بهترین‌ها، کتاب (عمدة الاحکام) تألیف حافظ عبدالغنی مقدسی است که مؤلف احادیثش را از روایاتی که بخاری و […]

ادامه مطلب …

(۷۱۱) رفتن زن برای شرکت در درس و سخنرانی

(۷۱۱) سوال: حکم خروج مکرر زن از خانه برای شرکت در سخنرانی‌ها و دروس چیست؟ مثلا عصر برای حضور در حلقه‌های حفظ قرآن و بعد از عشا برای حضور در سخنرانی علما حاضر شود. آیا در صورتی که این کار با اجازه‌ی ولی باشد، جایز است؟ آیا این کار، یعنی خروج زیاد از خانه، تشابه […]

ادامه مطلب …

(۷۰۷) دعوت به سوی الله توسط زنان

(۷۰۷) سوال: یک زن چگونه می‌تواند مردم را به دین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ دعوت دهد؟ چه چیزهایی به او در این راه کمک می‌کنند؟ برای شروع در طلب علم شرعی، چه کتاب‌هایی را مطالعه نماید؟ جواب: اولا زن نیز در صورتی که نسبت به شریعت علم داشته باشد، کاملا مثل مرد، دعوتگر به حساب می‌آید. در […]

ادامه مطلب …

(۶۷۸) سوال در مورد کتاب‌های طب جلال الدین سیوطی

(۶۷۸) سوال: کتاب‌هایی در زمینه‌ی طب از شیخ جلال الدین سیوطی دیده‌ایم. آیا ایشان با اینکه عالم تفسیر بوده، در طب نیز عالم بوده یا تشابه اسمی است یا این کتاب‌ها منسوب به اوست؟ اگر در این مورد اطلاعی دارید، نظرتان در مورد چیزهایی که در کتاب نوشته، چیست؟ خصوصا در مورد رموز و طلسم‌های […]

ادامه مطلب …

(۶۶۷) کتاب (الروح) و (حادی الأرواح) از ابن قیم

(۶۶۷) سوال: نظرتان در مورد دو کتاب ابن قیم به نام‌های (الروح) و (حادی الأرواح) چیست؟ جواب: هر دو کتاب‌هایی بزرگ و مفید هستند. در هر دو کتاب، عبرت‌ها و احکام فقهی وجود دارد و هر دو جزء بهترین کتاب‌هایی است که نوشته شده‌اند. خود نویسنده یعنی ابن قیم چنان که همه می‌دانند، شخصی دانشمند […]

ادامه مطلب …

(۶۱۳) بهترین روش برای فراگیری فقه چیست

(۶۱۳) سوال: بهترین روشی که یک طالب علم می‌تواند برای فراگیری فقه اسلامی در پیش گیرد چیست؟ آیا می‌توان بدون مشورت به خواندن کتاب پرداخت و هر جا مشکلی داشت، درخواست شرح و توضیح از فقها و علما، نموده و تحصیل خود را بدین منوال ادامه دهد؟ جواب: دو راه برای کسب علم وجود دارد: […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه