شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۶۳۵) سوال: چگونگی حفظ کردن قرآن کریم

(۶۳۵) سوال: جناب شیخ من می‌خواهم قرآن را حفظ کنم. اما نمی‌دانم چطور این کار را انجام دهم. لطفا مرا راهنمایی کنید.

جواب:

روش حفظ قرآن به نسبت هر شخص و به نسبت استادی که نزد او حفظ می‌کند، متفاوت است. برای حفظ قرآن چندین روش وجود دارد. از جمله:

اول: پنج آیه پنج آیه از قرآن را حفظ کرده و زمانی به سراغ آیات بعدی برود که به خوبی بر این پنج آیه تسلط داشته باشد.

دوم: یک صفحه را کامل حفظ کرده و مرتب آن را تکرار نماید.

مهم این است که انسان برای حفظ قرآن، روشی را که مناسب خود می‌بیند، در پیش گیرد. اما باید در نظر داشته باشد که همیشه قرآن را تکرار نماید. زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده: «بر قرائت قرآن مواظبت ورزید. سوگند به ذاتی كه جانم در دست اوست، قرآن سريع‌تر از شتری كه زانويش بسته باشد، می‌گريزد».[۱]

همچنین شخص می‌تواند خود به تنهایی بر قرائت قرآن مواظبت ورزد، یا می‌تواند به همراهی یکی از دوستانش این کار را انجام دهند؛ بدین صورت که یکی قرآن را به دست می‌گیرد و دیگری می‌خواند، سپس بر عکس.

مهم اینکه در این مورد نصی وجود ندارد که بتوان به آن عمل کرد. بلکه به شرایط انسان بستگی دارد و هر کس طبق شرایطی که دارد، می‌تواند قرآن را حفظ کند.

***

[۱] صحیح مسلم: کتاب المساجد و مواضع الصلاة، باب الأمر بتعهد القرآن، حدیث شماره (۷۹۱). سنن دارمی: کتاب فضائل القرآن، باب فی تعاهد القرآن، حدیث شماره (۳۳۹۱). مسند احمد: مسند عقبة بن عامر الجهنی (۱۷۳۱۷) و مسند ابوموسی الأشعری (۱۹۶۸۵)، از ابوموسی اشعری و عقبة بن عامر جهنی با این لفظ: «تَعَاهَدُوا الْقُرْآنَ، فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَهُوَ أَشَدُّ تَفَلُّتًا مِنَ الإِبِلِ فی عُقُلِهَا».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: فضيلة الشيخ أريد أن أحفظ القرآن، لكنني لا أعرف ما هي الطريقة التي أحفظ بها القرآن الكريم، أفيدونا، وجزاكم الله خيرا؟

فأجاب رحمه الله تعالى : الطريقة التي يحفظ الإنسان بها القرآن تختلف باختلاف حال الإنسان، وباختلاف حال المدرس الذي يستمع إليه، فلها طرق:

منها: أن يحفظ الإنسان كل خمس آيات على حدة، ولا ينتقل إلى ما بعدها إلا إذا أتقنها تماما.

ومنها: أن يحفظ صفحة كاملة ثم يعيدها.

المهم أن يسلك الإنسان في حفظ القرآن ما يناسبه، لكن يتعاهد القرآن، لأن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- قال: «تعاهدوا القرآن، فوالذي نفسي بيده لهو أشد تفلنا من الإبل في عُقُلِهَا».

وتعاهد القرآن قد يكون في قراءة الإنسان لنفسه وحده، وقد يكون بمشاركة أحد زملائه فيمسك الزميل المصحف بيده وذاك يقرأ، ثم يأتي العكس.

المهم أن هذه مسائل ليس فيها نَضٌ يُؤخذ به، وإنما أوكلت إلى حال الإنسان.

مطالب مرتبط:

(۶۷۶) سوالی در مورد کتاب ماثورات حسن البنا

(۶۷۶) سوال: در کتاب مأثورات چیزی خواندم که در بقیه‌ی کتاب‌های دعا به آن برخورد نکرده‌ام. چیزی که خواندم معروف به وِرد رابطه بوده و چنین است: شخص اول این آیه را بخواند: {قُلِ اللَّهُمَّ مَالِكَ الْمُلْكِ تُؤْتِي الْمُلْكَ مَنْ تَشَاءُ وَتَنْزِعُ الْمُلْكَ مِمَّنْ تَشَاءُ} تا آنجا که فرموده: {وَ تَرْزُقُ مَنْ تَشَاءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ} […]

ادامه مطلب …

(۷۰۳) مشخص کردن محدوده امتحان توسط معلم

(۷۰۳) سوال: خانم معلمی پرسیده: بعضی از خانم معلم‌ها، جایی که از آن امتحان می‌گیرند را مشخص می‌کنند. مثلا اگر درس املا و انشا، ده درس بوده، سه درس از میان آنها انتخاب کرده و به دانش آموزان می‌گویند که امتحان از این سه درس می‌آید. آیا این کار جایز است؟ جواب: جواب این سوال […]

ادامه مطلب …

(۶۸۵) کتاب ابولیث سمرقندی به نام تنبه الغافلین

(۶۸۵) سوال: کتابی از ابو لیث سمرقندی در مورد عقوبت کسانی که مرتکب گناهان کبیره می‌شوند را مطالعه کردم. چهار صفحه‌ی آخر کتاب را خواندم که در وصف اهل بهشت و هولناکی روز قیامت بود و باعث شد به شدت از چیزی که خواندم، گریه کنم. نمی‌توانم آنچه را که خواندم شرح دهم، چون طولانی […]

ادامه مطلب …

(۷۱۸) حکم کالبد شکافی در دانشکده‌ها

(۷۱۸) سوال: حکم اسلام در مورد کالبد شکافی جسد مردگان برای تشریح چیست؟ چنان که می‌دانید این کار در دانشکده‌های پزشکی مرسوم است. جواب: شکی نیست که تشریح میت مسلمان جایز نیست. چون حرمت او پس از مرگ، مثل حرمتش در زمان حیات است. ابو داود در حدیثی با سند صحیح از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم […]

ادامه مطلب …

(۶۶۹) دو کتاب (حادی الأرواح) و (الروح) ابن قیم

(۶۶۹) سوال: نظر شما در مورد دو کتاب (حادی الارواح) و (الروح) تالیف ابن قیم چیست؟ جواب: هر دو کتاب ابن قیم، یعنی (حادی الأرواح) و (الروح) کتاب‌های سودمندی هستند و خیر زیادی در آنها نهفته است. گر چه هر دو کتاب خالی از اشکالاتی که ما را در صحتشان متردد می‌کنند، نیستند، اما بدون […]

ادامه مطلب …

(۶۱۳) بهترین روش برای فراگیری فقه چیست

(۶۱۳) سوال: بهترین روشی که یک طالب علم می‌تواند برای فراگیری فقه اسلامی در پیش گیرد چیست؟ آیا می‌توان بدون مشورت به خواندن کتاب پرداخت و هر جا مشکلی داشت، درخواست شرح و توضیح از فقها و علما، نموده و تحصیل خود را بدین منوال ادامه دهد؟ جواب: دو راه برای کسب علم وجود دارد: […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه