دوشنبه 17 ذیقعده 1447
۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۵
4 می 2026

(۱۴۰۴) آیا شخص باید با دو دستش صورتش را بشوید؟

(۱۴۰۴) سوال: آیا شخص باید با دو دستش صورتش را بشوید؟

جواب:

نمی‌دانم منظور از این سؤال چیست: آیا شخصی که وضو می‌گیرد باید با دو دستش صورت خود را بشوید؟ آیا مگر ابزار دیگری غیر از دو دست هم وجود دارد که بتوان صورت را با آن شست؟ شاید منظورش این است که آیا شستن صورت قبل از شستن دو دست تا مچ، جایز است؟ اگر منظورش این است در پاسخ می‌گوییم: صورت را می‌توان قبل از دست‌ها شست و این کار اشکالی ندارد؛ زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرمود: {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلاةِ فاغْسِلُواْ وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ} [المائدة: ۶] : (‌ای کسانی ‌که ایمان آورده‌اید! هرگاه خواستید به نماز برخیزید، صورت‌ها و دستانتان را تا آرنج‌ بشویید). در این آیه از شستن دو دست تا مچ، چیزی بیان نشد.

بهتر این است که شخص با سه مرتبه شستن دست‌ها تا مچ آغاز کند به خصوص اگر از خواب شب بیدار شده باشد زیرا در این حالت نباید دو دستش را در ظرف آب فرو ببرد تا این که آن را سه مرتبه بشوید و این تأکید در حق وی بیشتر می‌شود زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده است: «إذا اسْتَيْقَظَ أَحَدُكُمْ مِنْ نَوْمِهِ فَلاَ يَغْمِسْ يَدَهُ فِي الإِنَاءِ حَتَّى يَغْسِلَهَا ثَلاَثًا، فَإِنَّهُ لاَ يَدْرِي أَيْنَ بَاتَتْ يَدُهُ»[۱] : (هرگاه از خواب برخاستید، تا زمانی که دستانتان را سه مرتبه نشسته‌اید، آن را در آب فرو نبرید؛ زیرا نمی‌دانید که دستتان شب در کجا بوده است).

اگر منظورش این است که صورتش را با یک دست بشوید، شستن صورت با یک دست ایرادی ندارد. گمان می‌کنم منظور سؤال کننده همین است. اگر منظور دیگری دارد سؤال خود را دوباره برای این برنامه نوشته و آن را توضیح دهد.


[۱] صحیح بخاری: کتاب الوضوء، باب الاستجمار وترا، شماره (۱۶۲). صحیح مسلم: کتاب الطهارة، باب کراهة غمس المتوضئ، شماره (۲۷۸).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يلزم المتوضئ أن يغسل وجهه بكفيه؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: لا أدري ما وجه هذا السؤال: هل يلزم المتوضئ أن يغسل وجهه بكفيه؟ وهل هناك أداة لغسل الوجه سوى الكفين؟ ولعله أراد: هل يجوز للمتوضئ أن يغسل وجهه قبل غسل كفيه؟ فإن كان أراد ذلك فإننا نقول: لا حرج على المتوضئ أن يغسل وجهه قبل غسل كفيه؛ لقول الله -تبارك وتعالى: ﴿ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلاةِ فاغْسِلُواْ وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ ﴾ [المائدة: 6]. ولم يذكر غسل الكفين. لكن الأفضل أن يبدأ بغسل الكفين ثلاثًا، ولا سيما إذا كان قائما من نوم الليل، فإنه يتأكد في حقه ألا يغمس يديه في الإناء حتى يغسلها ثلاثا؛ لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «إِذَا اسْتَيْقَظَ أَحَدُكُمْ مِنْ نَوْمِهِ فَلَا يَعْمِسْ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ حَتَّى يَغْسِلَهَا ثَلَاثًا، فَإِنَّهُ لَا يَدْرِي أَيْنَ بَاتَتْ يَدُهُ».

وإن كان يقصد أنه يغسل وجهه بكفّ واحد فلا بأس بذلك. فهذا ما نظنه مراد السائل، فإن كان أراد شيئًا سوى ما ظنناه فليكتب مرة ثانية إلى البرنامج، وليوضح سؤاله.

مطالب مرتبط:

(۱۳۸۲) حکم کسی ‌که هنگام وضو (بسم الله) نگوید و بعد از وضو آن را به یاد آورد

کسی‌ که گفتن (بسم الله) را در ابتدای وضو فراموش کند و آن را پس از پایان وضو به یاد بیاورد، گناهی بر وی نیست و وضویش درست می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۱۳۸۹) گفتن شهادتین هنگام وضو گرفتن چه حکمی دارد؟

گفتن شهادتین بعد از وضو، سنت است و واجب نیست اما ثواب زیادی دارد..

ادامه مطلب …

(۱۴۱۲) کیفیت بازگرداندن دست در مسح سر هنگام وضو و رفع مانع موها

دست زمانی در موها گیر می‌کند که دست‌ها را محکم بر سر بکشید اما چنان که به نظر می‌رسد اگر دست‌ها را به نرمی بر موها و سرتان بکشید، مشکلی ایجاد نمی‌شود. به هر حال، واجب است که سر را یک مرتبه از جلو تا پشت و از دو طرف، مسح نمایید....

ادامه مطلب …

(۱۳۸۵) حکم تقدیم اعضای چپ بر راست در وضو و تأثیر آن بر صحت نماز

شروع کردن از سمت راست، بهتر است ولی اگر کسی در وضو از سمت چپ شروع ‌کند، مخالف سنت عمل کرده اما وضویش صحیح است؛ زیرا وی چیز واجبی را در وضو ترک نکرده است و ترک سنت در عبادت‌ها آن را باطل نمی‌کند بلکه فقط آن را دچار نقص و کاستی می‌کند...

ادامه مطلب …

(۱۳۹۹) آیا قطرات ادرار که بعد خروج از سرویس بهداشتی بر لباس می‌افتد، وضو را باطل می‌کند؟

این قطرات از دو حالت خارج نیست:....

ادامه مطلب …

(۱۴۴۵) آیا صحبت کردن در هنگام وضو گرفتن، مکروه و ناپسند است؟

صحبت کردن در حین وضو، مکروه نیست اما در واقع، شخص را غافل و مشغول می‌کند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه